Παναγιώτης Ήφαιστος
Καθηγητής, Διεθνείς Σχέσεις-Στρατηγικές Σπουδές
Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών
www.ifestos.edu.gr -- www.ifestosedu.gr -- info@ifestosedu.gr -- info@ifestos.edu.gr
Για μετάβαση στην κεντρική σελίδα, άνοιγμα σε άλλο παράθυρο, κλικ εδώ www.ifestos.edu.gr ή www.ifestosedu.gr
ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ: ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ, ΣΚΕΨΕΙΣ, ΑΡΘΡΑ
Πανεπιστήμια: Περιμένοντας τους βαρβάρους, «είναι κι αυτοί μια κάποια λύση» (Ιούνιος 2008)
Ακαδημαϊκή ανεξαρτησία: προνόμιο επιστημονικής προόδου ή προνόμιο ακαδημαϊκής αυθαιρεσίας;
Το τυραννικό σύστημα του ενός συγγράμματος στα ελληνικά ΑΕΙ
Πότε μπορεί να παρεμβαίνει ο ακαδημαϊκός;
Κρίσεις ακαδημαϊκών, εκλέκτορες, εισηγητές: Τυπικά και ουσιαστικά κριτήρια
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Πανεπιστήμια: Περιμένοντας τους βαρβάρους, «είναι κι αυτοί μια κάποια λύση» Ιούνιος 2008.
Παναγιώτης Ήφαιστος – www.ifestosedu.gr [Η παράθεση σχολίων τερματίζεται σε αυτή την σελίδα. Η κύρια σελίδα και ότι ακολουθήσει για το ζήτημα της ευταξίας των πανεπιστημίων μεταφέρεται σε άλλη διεύθυνση: http://www.ifestosedu.gr/87UniversityBarbarianInvasion.htm - κλικ για μετάβαση) του παρόντος δικτυακού τόπου]
Σημείωση. Η ανάλυση που ακολουθεί αφορά ζωτικά την εύρυθμη και εύτακτη λειτουργία των πανεπιστημίων. Αφορά επίσης την προστασία του ακαδημαϊκού ασύλου και της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας από απρόκλητους και επικίνδυνους για την ζωή των καθηγητών και φοιτητών εισβολείς. Έγινε προσπάθεια να αποσταλεί σε όσους περισσότερους πανεπιστημιακούς συναδέλφους μπορούσα με σκοπό να υπάρξει ενδο-πανεπιστημιακή αλλά ελπίζω και ευρύτερη συζήτηση γύρω από την προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου αλλά και τα αίτια απρόκλητων, βάρβαρων και επικίνδυνων πράξεων στους πανεπιστημιακούς χώρους.
Περιεχόμενα: 1. Τα γεγονότα. 2. Συγκλητικοί και ο Καβάφης. 3. Η ελληνική κοινωνία αρνείται να αντικρούσει την βαρβαρότητα. 4. Η βαρβαρότητα προσωποποιημένη. 5. Ανυπόληπτη πολιτεία και διολισθαίνοντες διανοούμενοι. 6. Τα αίτια της βαρβαρότητας. 7. Επιστροφή στο προ-πολιτικό μέλλον. 8. Το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα. Παράρτημα: Μεταγενέστερα σχόλια. Σχόλιο 7.6.2008. Η παράθεση σχολίων τερματίζεται σε αυτή την σελίδα. Η κύρια σελίδα και ότι ακολουθήσει για το ζήτημα της ευταξίας των πανεπιστημίων μεταφέρεται σε άλλη σελίδα στην διεύθυνση http://www.ifestosedu.gr/87UniversityBarbarianInvasion.htm)
Πολλά κροκοδείλια δάκρυα για τα επεισόδια στα πανεπιστήμια τίποτα όμως για την ταμπακιέρα, δηλαδή τα αίτια. Προσθέτω λοιπόν στα όσα ακούστηκαν την δική μου εκδοχή για τα γεγονότα και τα αίτια. Η κατάφορη παραβίαση του πανεπιστημιακού ασύλου και της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας από βαρβαρικές ορδές δεν είναι καθόλου απλή υπόθεση. Εκτός του ότι τα γεγονότα ενέχουν βαθύτερες προεκτάσεις, σημειώνω πως κινδύνεψε η σωματική ακεραιότητα πολλών, συμπεριλαμβανομένης και αυτής του υπογράφοντος.
1. Τα γεγονότα: Οι 6 καθηγητές, μέλη της εφορευτικής επιτροπής για τις Πρυτανικές στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς στις 28 Μαίου 2008, βρισκόμασταν στην αίθουσα 106. Εντεταλμένα, νόμιμα και νομιμοποιημένα κάναμε το καθήκον μας εφαρμόζοντας το πιο δημοκρατικό μέτρο στην ιστορία των ΑΕΙ, την καθολική ψηφοφορία. Τις φήμες για τους επερχόμενους βαρβάρους ακολούθησε οχλοβοή και εντολές να κλειδώσουμε τις αίθουσες ψηφοφορίας. Η παραβίασή τους όμως ήταν εκκωφαντική. Η εισβολή φρενιασμένη και τρομερά βίαιη. Έξω, ο υπόλοιπος όχλος των εισβολέων ούρλιαζαν, έσπαζαν έπιπλα, απειλούσαν θανατηφόρα, πετούσαν βαριά αντικείμενα. Ρυθμικά, επίσης, έκραζαν ανθελληνικά συνθήματα. Αδιάντροπα εξύβριζαν την χώρα που τους θρέφει και τους θεσμούς της. Τα ίδια επαναλήφθηκαν στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στις 4 Ιουνίου 2008 όταν οι Συγκλητικοί περικυκλώθηκαν και κρατήθηκαν σε απομόνωση επί δέκα ολόκληρες ώρες και στο Αριστοτέλειο του οποίου ο Πρύτανης τραυματίστηκε.
2. Συγκλητικοί και ο Καβάφης: Οι μανιασμένοι νεαροί ανέμιζαν τους λοστούς με τους οποίους έσπασαν τις πόρτες, έκλεψαν την μια κάλπη και τσάκισαν την άλλη, έβριζαν χυδαία και απειλούσαν. Κάποιος μεγαλύτερος σε ηλικία συντόνιζε! Δεν ήταν φοιτητές του Πανεπιστημίου Πειραιώς (ένα δύο ισχυρίστηκαν ότι είναι αλλά δεν το πιστεύω). Ήλθαν από άλλα πανεπιστήμια, όπως οι ίδιοι δήλωναν, και από τα Εξάρχεια. «Γιατί στην Σύγκλητο μια τέτοια απραξία;Τι κάθοντ’ οι Συγκλητικοί και δεν νομοθετούνε;» Διερωτήθηκε ο Καβάφης εδώ και ένα αιώνα για να απαντήσει αμέσως μετά: «Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα. Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί; Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν». Η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Πειραιώς στις 28 Μαίου 2008 και η πολιορκημένη Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στις 5 Ιουνίου 2008 τι έπραξαν;
3. Η ελληνική κοινωνία αρνείται να αντικρούσει την βαρβαρότητα. Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς –προσωπικότητα μοναδικά οξυδερκής και διαυγής– μάταια τηλεφωνούσε ζητώντας βοήθεια. Όμως, ήταν αδύνατο να εισακουστεί. Για κάποιο μυστήριο λόγο η (ελληνική) κοινωνία μάλλον συμπαθεί την βαρβαρότητα (για θυμηθείτε λίγο τα ποσοστά συμπάθειας για τους τρομοκράτες της «17 Νοέμβρη»). Πολλά «μέσα μαζικής παράκρουσης», στηρίζουν την βαρβαρική βία, μιας και είναι ιδεολογικά κουρδισμένοι να στηλιτεύσουν προγραμματικά την «κρατική βία». Σε μικρά ή στρεβλά μυαλά δεν χωρεί η διάκριση μεταξύ άνομης βίας και νομιμοποιημένης βίας: Πολλοί ξεχνούν ή δεν ξέρουν πως από την νοερή εκείνη στιγμή που περάσαμε από την βαρβαρότητα στην εποχή του πολιτισμού, η άσκηση νομιμοποιημένης βίας στις ενδοκρατικές σχέσεις είναι προϋπόθεση ευταξίας και δικαιοσύνης και vice versa. Γι’ αυτό δεν κατανοούν το αυτονόητο, πως δηλαδή η άσκηση νομιμοποιημένης βίας –στην περίπτωσή μας η διαφύλαξη του ακαδημαϊκού ασύλου κατά εγκληματικών πράξεων– είναι προϋπόθεση πολιτισμένου πολιτικού βίου. Την δικαιοσύνη, εξάλλου, δεν την ορίζει ο καθείς με ένα λοστό στο χέρι ή μια μολότοφ. Αυτό είναι βαρβαρότητα. Στην εποχή του πολιτισμού ο καθείς αγωνίζεται για την δική του δικαιοσύνη –φιλελεύθερη, κομμουνιστική, σοσιαλιστική, ισλαμική ή όπως αλλιώς ορίζεται– στο πλαίσιο του συντεταγμένου και εύτακτου πολιτικού βίου.
Οι πολιτικοί, όμως, τι έκαναν; Μήπως δεν γνώριζαν ότι επίκειται άσκηση παράνομης βίας; Αυτοί παγίως σκέφτονται τις ψήφους. Οι αστυνομικοί, ο εισαγγελέας και όλοι οι άλλοι συλλήβδην συν-λειτούργησαν με την απάθειά τους. Έτσι, ενώ η παρέμβαση της πολιτείας μόνο σκοπό θα μπορούσε να έχει την προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου από βαρβαρικές πράξεις, την διαφύλαξη της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας και την εφαρμογή των δημοκρατικών διαδικασιών, οι περισσότεροι έλληνες, για κάποιο μυστήριο λόγο πιστεύουν το αντίθετο. Για να παραφράσουμε τον Καβάφη: Στην Ελλάδα «οι βάρβαροι τελικά νομοθετούν» και οι αρμόδιοι αδρανούν. Επιβάλλεται ο νόμος της ζούγκλας. Καταστάσεις προ-πολιτικές. Τα νεοβαλκανικά κράτη μιμούνται τα χειρότερα και παραμερίζουν τα καλύτερα του δυτικού νεοτερικού προτύπου.
4. Η βαρβαρότητα προσωποποιημένη. Στην αίθουσα 106 του Πανεπιστημίου Πειραιώς, πάντως, αν και κινδυνεύσαμε, η αυτοάμυνα ήταν άσκοπη. Τυχόν δεξιότητές νομιμοποιημένης αυτοάμυνας κατά των 10 περίπου θρασύδειλων νεαρών θα προκαλούσε εισβολή του μανιασμένου όχλου που αριθμούσε δεκάδες ή και εκατοντάδες απειλητικούς και οπλισμένους τραμπούκους που ούρλιαζαν έξω από την αίθουσα. Κυριολεκτικά, εγκληματικά στοιχεία. Με λοστούς απειλούσαν να τραυματίσουν ή και να σκοτώσουν τους καθηγητές τους και τους φοιτητές του πανεπιστημίου. Τα μαύρα σακίδια περιείχαν μολότοφ, προειδοποιούσαν κάποιοι. Πετούσαν, επίσης, δολοφονικά βαρίδια από μόλυβδο. Η ακαδημαϊκή ανεξαρτησία και το άσυλο όπως αποδείχθηκε δεν προστατεύεται από την συντεταγμένη πολιτεία, κυρίως γιατί η ελληνική κοινωνία δεν το θέλει. «Οι εκκλήσεις των Συγκλητικών μας, για να παραφράσω ξανά τον Καβάφη, έμεναν χωρίς ανταπόκριση». Στην χώρα μας «οι βάρβαροι νομοθετούν και οι αρμόδιοι αδρανούν». Λίγο πιο κάτω από τα ερείπια της Ακαδημίας του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, η ιδιόμορφη και παντελώς ανορθολογική ελληνική δήθεν «προοδευτικότητα» θέλει την πολιτεία πνευματικά και θεσμικά κατεδαφισμένη και τους ακαδημαϊκούς θεσμούς έρμαιο αλητείας και βάρβαρης βιαιότητας. Δυστυχώς, δεν είχα κάμερα για να βγάλω την «φωτογραφία του αιώνα», την βάρβαρη εκείνη φάτσα του νεαρού νεόλληνα με το κοτσιδάκι και την κοντή γενειάδα που ανέμιζε εναντίον μου ένα χοντρό λοστό. Δεν είχα ούτε μαγνητόφωνο για να ηχογραφήσω τα βαρβαρικά ουρλιαχτά και τις ύβρεις κατά της πατρίδας μας. Τίθεται πάντως ένα σοβαρό ερώτημα που αφορά όλα σχεδόν τα προβλήματά μας: Τι φταίει για το γεγονός ότι από την δημοκρατία και τον Δήμο της κλασικής Πόλης, οπισθοδρομούμε σε στάδιο προ-πολιτικό, δηλαδή στην βαρβαρότητα: Σ’ ένα κόσμο δηλαδή όπου ο καθείς δυναμώνει με ένα λοστό και επιβάλλει τον δικό του νόμο. Τι ενσάρκωνε η μανιασμένη όψη του νεαρού με το κοτσιδάκι ο οποίος ανεμίζοντας τον λοστό έσπασε την πόρτα, εισέβαλε, κατάστρεψε και απείλησε την ζωή μας; Τι είχε στο μυαλό του; Ποιος είναι ο βιοψυχισμός του; Ποια είναι η «κοσμοθεωρία» του; Τι μεγάλες ιδέες μπήκαν σε μικρό μυαλό; Δεν φιλοδοξώ να απαντήσω εδώ αυτά τα μεγάλα ερωτήματα παρά μόνο να θίξω ακροθιγώς μερικές πτυχές.
5. Ανυπόληπτη πολιτεία και διολισθαίνοντες διανοούμενοι: Η ανυποληψία της πολιτείας οφείλεται σε τρία κυρίως αίτια. Κατά πρώτον, εδώ και πολλές δεκαετίες αν όχι αιώνες η κοινωνία μας θρέφεται από ιδεολογικά ρεύματα που αναμασούν «συνασπισμένοι» τρικυμισμένοι εγκέφαλοι οι οποίοι εργολαβικά υπονομεύουν την πνευματική μας υγεία. Το ιδεολογικό τους εκκρεμές κυμαίνεται, χωρίς ενδιάμεσους σταθμούς, από τις σταλινικές διεθνιστικές νοοτροπίες στον διεθνισμό των συγκαιρινών ηγεμονικών δυνάμεων. Κυμαίνεται όπως λέμε στην καθομιλουμένη από τον σταλινισμό στον νεοφιλελευθερισμό. Ενδιάμεσες αφελείς και α-απολιτικές κοσμοπολίτικες αντιλήψεις επιτείνουν την σύγχυση. Έτσι, η σταθεροποίηση μιας αυτοδύναμης κοσμοθεωρίας που θα στηρίζει την εθνική ανεξαρτησία κωλύεται. Γιατί οι πολίτες να σέβονται και να αγαπούν την πατρίδα τους, δηλαδή τους θεσμούς της και την εθνική της ανεξαρτησία όταν κυριαρχεί μια αλλόκοτη προσδοκία που καλλιεργούν αναρίθμητοι επιτήδειου περί μιας επερχόμενης απροσδιόριστης παγκόσμιας πολιτικής ενότητας! Στον βωμό αυτής της αφελούς και φαντασιόπληκτης παγκοσμιότητας θυσιάζεται η πατρίδα!! Κατά δεύτερον, η πλανητικοποίηση πολλών φαινομένων λόγω τεχνολογίας δημιούργησε ένα αχανή διεθνικό χώρο στο εσωτερικό του οποίου, επειδή δεν υπάρχει κάποια νομιμοποιητική και ελέγχουσα κοινωνία, καταργήθηκε το Πολιτικό γεγονός, δηλαδή ο πολιτικός πολιτισμός. Αυτό γιατί Κοινωνικό γεγονός και Πολιτικό γεγονός είναι έννοιες αλληλένδετες και η διχοτόμησή τους οπισθοδρομεί τους ανθρώπους σε εποχές προ-πολιτικές, δηλαδή βαρβαρικές. Σ’ αυτόν τον εν πολλοίς κοινωνικά αχανή χώρο διεθνικά εκκολαπτήρια γεννούν τα αυγά εξωπολιτικών φιδιών που γλιστρούν ανεξέλεγκτα και διαφθείρουν τις κοινωνίες-στόχους. Στα κοινωνικά ανεξέλεγκτα διεθνικά παρασκήνια είναι φυσικό να «συνωστίζονται» πλήθος μωροφιλόδοξων, κατασκόπων, υπαλλήλων «υπηρεσιών», τρομοκρατών, λαθρεμπόρων, απατεώνων, κερδοσκόπων (όπως ο Σόρος), «συνταξιούχων» αξιωματούχοι ηγεμονικών δυνάμεων, καθηγητάκων τρίτης ή και τέταρτης τάξης και οι «διεθνικών πλανητικών ιεραπποστόλων». Χωρίς λογοδοσία αναπτύσσουν ρόλους, κάνουν «μελέτες», αμφισβητούν τις ανθρωπολογικές και οντολογικές προϋποθέσεις των ιθαγενών κρατών-στόχων και διεισδύουν σε πνευματικούς θεσμούς, «ιδρύματα», κρατικούς θεσμούς και κυρίως στα μέσα επικοινωνίας. Πρόκειται, ίσως, για το μεγαλύτερο πρόβλημα του μέλλοντος που η διεθνής διακυβέρνηση φαίνεται ανήμπορη να αντιμετωπίσει. Απλά, οι κοινωνικοί και πολιτικοί έλεγχοι αποδυναμώνονται ή εκμηδενίζονται. Δεν φτάνει που η δημοκρατία μας είναι έμμεση και ελλειμματική, η διόγκωση των διεθνικών δραστηριοτήτων συχνά καταργεί πλήρως την λαϊκή κυριαρχία. Έτσι, αναπόδραστα οι διεθνικοί δράστες εξωπολιτικών δραστηριοτήτων –βαθύτατων όμως πολιτικών προεκτάσεων– είτε καθίστανται καθολικά επιζήμιοι είτε μετατρέπονται σε εξαρτημένες μεταβλητές των ηγεμονικών συμφερόντων. Όλως περιέργως, οι «διεθνικοί καθοδηγητές», συχνά εξαρτώμενοι από ηγεμονικά κέντρα, μπορεί να διαφωνούν σε χίλια ζητήματα αλλά όλοι μαζί κηρύττουν στους ιθαγενείς των κρατών-στόχων το «ιδεώδες της παγκοσμιότητας» ως άμεσα προσφερόμενο, δήθεν, υποκατάστατο της εθνικής ανεξαρτησίας. Διασπείρουν ιδεολογικό δηλητήριο που ροκανίζει την κοινωνικοπολιτικά προσδιορισμένη τάξη και δικαιοσύνη και τους διακρατικά προσδιορισμένους διεθνείς θεσμούς. Κτυπούν στον πυρήνα του πνευματικού και πολιτικού ορθολογισμού των ανθρώπων: Η μανία του νεαρού με τον λοστό ο οποίος εισέβαλε στην αίθουσα 106 δεν λειτουργεί αυτόνομα. Είναι οργανική ανωμαλία των ιδεολογιών που ευρέως, πλατιά και βαθιά ζητούν οπισθοδρόμηση σε εποχές προ-πολιτικές. Είναι προϊόν πνευματικών ανωμαλιών που κραυγαλέα, ψιθυριστά ή υπονοούμενα υπονομεύουν την κοινωνικοπολιτικά προσδιορισμένη τάξη και δικαιοσύνη, παραμερίζουν τους κοινωνικούς ελέγχους και την λαϊκή κυριαρχία και ροκανίζουν την δημοκρατική νομιμότητα. Τονίζουμε την πασίδηλη αλήθεια: Δεν φταίει ο νεαρός με τον λοστό αλλά οι ηθικοί αυτουργοί. Εδώ και δεκαετίες, αν όχι εδώ και αιώνες, πολλοί λεγόμενοι κοινωνικοί επιστήμονες κραυγάζουν πως τα αίτια των προβλημάτων μας είναι το έθνος-κράτος και όχι αυτοί που το καταπολεμούν θέλοντας τον θάνατό του. Πολλοί κριτικοί κονστρουκτιβιστές που αυξάνονται πολλαπλασιαστικά στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, ενώνουν πλέον τα νήματα όλων των ανορθολογικών διεθνισμών, κοσμοπολιτισμών, νεοφιλελευθερισμών, ηγεμονισμών, ελιτιστικών δογμάτων και επαναστατικών ιδεών. [Στην Ελλάδα όλα αυτά βρίσκουν γόνιμο έδαφος. Η συναφής επισήμανση του Παναγιώτη Κονδύλη είναι καίριας σημασίας: «(για όσους από τον τα αριστερά παραληρήματα πέρασαν ευθέως στον νεοφιλελευθερισμό καταλήγοντας έτσι, αντί να καταγγέλλουν τον ιμπεριαλισμό να κεραυνοβολούν «κάθε εθνικισμό» και ενστερνιζόμενοι τον οικουμενισμό μέσω της ενιαίας παγκόσμιας αγοράς και των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων») «Δεν αναρωτιούνται ούτε ποιος θα τα ερμηνεύσει δεσμευτικά κάθε φορά τι σημαίνουν αυτά τα «δικαιώματα» στον συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, ούτε αν και πόσο δικαιολογείται ο «εθνικισμός» όποτε ένας μικρός θέλει να αντισταθεί στις αδηφάγες διαθέσεις ενός μεγάλου. Με τον τρόπο αυτό, ενώ ηθικολογούν αδιάκοπα, στην πραγματικότητα συμπαρατάσσονται με το δίκαιο του ισχυρότερου. Αλλά αν ο ηττημένος αποδεχόμενος όψιμα την ιδεολογία του νικητή γίνεται συχνά ο γελοιωδέστερος και γλοιωδέστερος φορέας της, δεν είναι βέβαια ο πρωταρχικός εμπνευστής και θεμελιωτής της. Η «αριστερά» έχοντας μετατραπεί σε ουραγό ή σφογγοκωλάριο του αμερικανισμού, δεν αντλεί πλέον από ό,τι ζωντανότερο είχε η μαρξιστική παράδοση, δηλαδή την ανελέητη απομυθοποίηση των φιλελεύθερων ιδεολογημάτων, αλλά τρέφεται από μια κοινωνική θεωρία που εν μέρει αντικατοπτρίζει και εν μέρει συγκαλύπτει εξιδανικευτικά τις πραγματικές σχέσεις ισχύος μέσα στην δυτική μαζική δημοκρατία». (έμφαση δική μου). Είναι να απορεί κανείς γιατί πολλοί κατεστημένοι νεοέλληνες διανοούμενοι δεν συμπαθούν τον Κονδύλη; Παραμένει το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι δεν αρέσκονται να ακούνε σκληρές αλήθειες.]
6. Τα αίτια της βαρβαρότητας: Την ύστερη εποχή των μεγάλων ανορθολογικών οικουμενικίστικων κοσμοθεωριών που επιχείρησαν να καταργήσουν το έθνος-κράτος ως θεσμό συλλογικής ελευθερίας για να επανιδρύσουν ηγεμονικές δυναστείες, την διαδέχθηκε τις δύο τελευταίες δεκαετίες η εποχή των τερατωδών διεθνικών ιδεολογημάτων που εκκολάπτονται στα προαναφερθέντα εξωπολιτικά διεθνικά παρασκήνια. Σταθερά και συστηματικά ερήμην των κοινωνιών ροκανίζουν τις ανθρωπολογικές προϋποθέσεις της εθνικής τους ανεξαρτησίας και των θεσμικών τους ερεισμάτων. Στα προαναφερθέντα διεθνικά χαλκεία και στα παραρτήματα-«ιδρύματα» που δημιουργούνται σε χώρες ιθαγενών υποψήφιων θυμάτων, στήνονται προπαγανδιστικοί μηχανισμοί συχνά επιστημονικά μεταμφιεσμένοι που βάλλουν κατά κάθε κοινωνιοκεντρικά κτισμένου εθνικού-κρατικού ερείσματος. Στην «Βαλκανική γειτονιά μας» αναπτύσσονται ασταμάτητα εξωπολιτικοί –και γι’ αυτό πολιτικά τερατώδεις– διεθνικοί ηγεμονικά ελεγχόμενοι ιδεολογικοί μηχανισμοί προπαγάνδας και χειραγώγησης. Φανερά ή υπόγεια, είναι προσανατολισμένοι στο ροκάνισμα του πολιτισμού μας, της γλώσσας μας, της ιστορίας μας και κάθε ερείσματος που στηρίζει και που δυναμώνει την κοινωνία, το πολιτικό μας σύστημα και την δημοκρατία μας (όλα αυτά τα πολύτιμα αγαθά είναι πλέον γνωστό πως αποτελούν κύριο στόχο της στρατηγικής μαλακής ισχύος των ηγεμονικών δυνάμεων). Επειδή σκοπός μου δεν είναι να καταδικάσω κίνητρα και προθέσεις, στέκομαι μόνο σε όσους πιστεύουν πως η «κυριαρχία τελείωσε» και πως όλοι πρέπει να γίνουμε «πολίτες του κόσμου» για να πάψουμε, με τον ένα ή άλλο τρόπο, να πιστεύουμε στην πατρίδα μας, στους θεσμούς της και στην εθνική ανεξαρτησία της. Μονότονα μας καλούν να μεταβούμε στο πανύψηλο βουνό των ψευδαισθήσεών τους και των παραισθήσεών τους. Γνώμες συχνά ακαδημαϊκά μεταμφιεσμένες δημιουργούν ένα μεγάλο πνευματικό σκουπιδότοπο μέσα στον οποίο μας υποχρεώνουν να κολυμπούμε. Τι να αναφέρω και τι να παραλείψω; Ενδεικτικά μόνο, αναφέρω επιγραμματικά γνωστές ύστερες περιπτώσεις που φωτίζουν λίγο το πρόβλημα οίκοι: α) Στο Αιγαίο φταίει η φιλειρηνική Ελλάδα και όχι ο επιθετικός και παρανομών «Άλλος» που ελέω ισχύος και ενάντια στο διεθνές δίκαιο θέλει να επιβληθεί. β) Φταίνε οι «τρομοκράτες» του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της Κύπρου και όχι οι βρετανοί αποικιοκράτες. Οι τελευταίοι εφάρμοζαν πολιτική … προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δηλαδή, πολιτική ανθρωπίνων δικαιωμάτων εφάρμοζαν οι Βρετανοί όταν απαγχόνισαν τον δεκαοκτάχρονο Ευαγόρα Παλληκαρίδη (μια από τις μεγαλύτερες μορφές όλων των εποχών ταγμένο ποιητικά και αγωνιστικά στην ιδέα της ελευθερίας). γ) Οι Αμερικανοί επίσης προστάτευαν τα ανθρώπινα δικαιώματα με το να βομβαρδίσουν και να ισοπεδώσουν τα Βαλκάνια και «γι’ αυτό τώρα η Σερβία «πρέπει» να διχοτομηθεί». δ) Φταίνε οι έλληνες «υπερπατριώτες» και όχι οι σκοπιανοί «μακεδόνες». ε) Το φασιστοειδές σχέδιο Αναν, ήταν θεόπεμπτη μάννα (μιας και αν το δεχόμασταν η ανθρωπότητα θα εισερχόταν, επιτέλους, στην … «μεταεθνική εποχή», όπως χαρακτηριστικά έγραψε γνωστός φιλόσοφος σε κυριακάτικο φύλλο). ζ) Η βαλκανική ιστοριογραφική ανεκδοτολογία, εξάλλου, στην οποία ενεπλάκησαν ακόμη και τα «ιδρύματα Σόρος», επιχείρησε να πείσει τους Βαλκάνιους ιθαγενείς πως η Οθωμανική αυτοκρατορία ήταν μια περίπου αγαθή διοικητική δομή στην οποία μάλλον πρέπει να οπισθοδρομήσουμε αποδεχόμενοι τις νέο-Οθωμανικές αξιώσεις της Άγκυρας. Με τέτοιες ιδεοληψίες δεν είναι να απορεί κανείς γιατί μίλησαν για συνωστισμό ανυπόμονων ταξιδιωτών στην προκυμαία της Σμύρνης. Στο πλαίσιο της ειρηνικής παγκοσμιότητας των φαντασιώσεών τους, βλέπετε, όλα θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν και η εθνική ανεξαρτησία θα πρέπει να ροκανιστεί –αρχίζοντας από τις κοσμοθεωρίες που γέννησαν οι αγώνες ελευθερίας– για να επέλθει η ποθούμενη παγκόσμια ενότητα. Η ασυναρτησία στον χώρο των λεγόμενο κοινωνικών επιστημών δεν έχει όρια, κάτι που δυστυχώς οι υποκείμενες κοινωνίες δεν γνωρίζουν θεωρώντας τους επιστημονικούς τίτλους αμάχητο, δήθεν, τεκμήριο εγκυρότητας και αξιοπιστίας.
7. Επιστροφή στο προ-πολιτικό μέλλον: Ας το καταλάβουμε καλά: Επιστροφή σε προ-πολιτικές ιδέες που στο όνομα κάποιας οικτρά λανθασμένης άποψης θεωρούν το έθνος-κράτος και τους θεσμούς του αναλώσιμα προϊόντα, οδηγούν σε πλείστες όσες πολιτικές ανωμαλίες και καταργούν τον ενδοκρατικό και διακρατικό πολιτικό πολιτισμό. Το ότι τον εικοστό αιώνα τόσοι πολλοί πείστηκαν για το αντίθετο προκαλώντας εκατόμβες δεν αναιρεί το πασίδηλο για κάθε καθαρό μυαλό γεγονός πως πολιτικός πολιτισμός σημαίνει στήριξη των συλλογικών θεσμών ελευθερίας των ανθρώπων (των εθνικών-κρατικών κοσμοθεωρητικών και ηθικοκανονιστικών δομών) και πάλη για μια ορθολογιστική διεθνή διακυβέρνηση διαμέσου των διεθνών θεσμών και τους διεθνούς δικαίου για να εμπεδώνεται και εκπληρώνεται η διεθνής νομιμότητα. Τα υπόλοιπα είναι περιττά, ανούσια και άσκοπα εκτός και αν κανείς μπορεί να προτείνει αξιόπιστα το πώς θα επιτευχθεί αναίμακτα μια παγκόσμια ενότητα. Εν τούτοις, βουνά πνευματικών σκουπιδιών μας ταλανίζουν με ιδέες περί του αντιθέτου. Στο όνομα … «μεταεθνικής εποχής» των παραισθήσεών τους ευνοούν την κατεδάφιση του κράτους, των θεσμών, των κοσμοθεωριών και της πολιτειακής νομιμοφροσύνης. Προ-πολιτικές ιδέες που αρνούνται να συμπαθήσουν το έθνος-κράτος εδώ και δεκαετίες, αν όχι εδώ και αιώνες, εκτρέφουν την άποψη πως καταστρέφοντας τα οντολογικά και ανθρωπολογικά θεμέλια των συγχρόνων πολιτειών και υπονομεύοντας την πίστη και την νομιμοφροσύνη σ’ αυτή θα φέρουν, δήθεν, την παγκόσμια ειρήνη, κοινωνική δικαιοσύνη και σταθερότητα. Η αρρωστημένη περιρρέουσα συνονθυλευματική οικουμενικίστικη ατμόσφαιρα λειτουργεί αντίρροπα σε κάθε ορθολογιστική αντίληψη που θέλει τους πολίτες να θρέφουν πίστη και νομιμοφροσύνη στο έθνος-κράτος, δηλαδή στον πυλώνα της ανθρώπινης αυτοοργάνωσης και της πολιτισμένης διεθνούς πολιτικής ζωής. Έτσι, πολλοί οδηγούνται ίσαμε τις λογικές συνέπειες των ανεδαφικών και ανορθολογικών ιδεών τους, δηλαδή, γίνονται θιασώτες ηγεμονικών δογμάτων: Άλλοτε ρητά και άλλοτε ψιθυριστά ποθούν τον «ηγεμόνα σταθεροποιητή», τουτέστιν, την επιστροφή στην προ-πολιτική εποχή, δηλαδή στην βαρβαρότητα, αρχίζοντας από την αποδυνάμωση και κατεδάφιση των θεσμών ελευθερίας των κοινωνιών, δηλαδή των εθνών-κρατών. Δεν ήταν τυχαίο, για να το πω διαφορετικά, το γεγονός ότι εκατομμύρια στήριξαν στα τυφλά οικουμενικισμούς όπως αυτούς του Χίτλερ, του Στάλιν και εσχάτως των αμερικανών «ανθρωπιστών» ηγετών της μεταψυχροπολεμικής εποχής. Μόνο άμα κατανοήσουμε τις βαθύτατες πνευματικές και πολιτικές ασθένειες της εποχής μας μπορούμε να κατανοήσουμε την βάρβαρη έκφραση του νεαρού που εισέβαλε στο εκλογικό κέντρο 106 του πανεπιστημίου, την πολιορκία των Συγκλητικών και τον τραυματισμό του Πρύτανη στην Θεσσαλονίκη. Για να παραφράσουμε ξανά τον Καβάφη, στον κόσμο της ιδεολογικής παράκρουσης που μας δημιουργούν εξωπολιτικοί ιεραπόστολοι της ισοπεδωτικής παγκοσμιότητας, «Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί; Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν».
8. Το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα: Λογικά, πολλοί από όσους θα διαβάσουν τις παρούσες εξόφθαλμα λογικές θέσεις –όχι γιατί είπα κάτι σπουδαίο αλλά απλά γιατί είναι πασίδηλα ορθές για όσους έχουν μάτια να κοιτάξουν γύρω τους ή αυτιά για να ακούσουν την «βοή των γεγονότων»– θα συμφωνήσουν. Γιατί όμως, μερικοί από αυτούς που θα συμφωνούσαν θα προτιμούσαν, εν τέλει, να το παίξουν «δίπορτο», επιτήδειοι ουδέτεροι, ισορροπιστές σχοινοβάτες και «ψύχραιμοι» ή «μετριοπαθείς» παρατηρητές που φορούν ωτοασπίδες για να μην ακούνε τις βαρβαρικές βοές. Επειδή δεν μπορώ να κατέβω στην άβυσσο του βιοψυχισμού του καθενός, παρατηρώ απλά ότι αναρίθμητοι άνθρωποι αν και έχουν μάτια για να δουν και αυτιά για να ακούσουν βυθίζονται στον ανορθολογισμό της περιρρέουσας «πολιτικής ορθότητας». Της αλλόκοτης αυτής «ορθότητας» που δημιουργεί κατηγορίες, ιεραρχίες και αποχρώσεις στάσεων και συμπεριφορών. Καταναγκάζει, πειθαναγκάζει ή πείθει του ανθρώπους να κλείνουν τα μάτια, να φορούν ωτοασπίδες, να σχοινοβατούν συμφεροντολογικά, να υιοθετούν φαντασιόπληκτα φιλοσοφικά δόγματα και να κυνηγούν νομιμοποιητικές περγαμηνές «προοδευτικότητας» ή κάτι άλλο τέλος πάντως αντίστοιχο. Δαιδαλώδεις και τερατώδεις εξωπολιτικοί μηχανισμοί ιδεολογικής ποδογέτησης που με τον ένα ή άλλο τρόπο εξυπηρετούν νεοβάρβαρα ηγεμονικά δόγματα καλλιεργούν την αυταπάτη της επερχόμενης παγκόσμιας ενότητας τραβώντας σαν μαγνήτης ένα όχλο ανορθολογικών διψασμένων διεθνιστών, κοσμοπολιτών και ιεραποστόλων μιας (αγνώστου περιεχομένου και λοιπών στοιχείων) «παγκόσμιας ειρήνης». Προϋπόθεση να φτάσουν σε κάποιου είδους αταξική ή φιλελεύθερη όαση είναι η προσχώρηση σε παραδοχές που σε ποικίλες βαθμίδες και αποχρώσεις αμφισβητούν, αντιπαθούν ή και μισούν την πατρίδα, τους θεσμούς της και την εθνική τους ανεξαρτησία. Ροκανίζουν, έτσι, όλοι μαζί, το κλαδί πάνω στο οποίο και αυτοί κάθονται. Ροκανίζουν την πατρίδα τους, του θεσμούς του έθνους-κράτους στο οποίο ανήκουν και μαζί με αυτό τον ενδοκρατικό και διακρατικό ορθολογισμό πάνω στον οποίο και μόνο μπορεί να στηριχτεί μια διεθνής διακυβέρνηση. Αυτά σκεφτόμουν όταν αντίκρισα τον μανιασμένο νεαρό που εισέβαλε στο εφορευτικό κέντρο ανεμίζοντας τον λοστό. Καταστάσεις προ-πολιτικές, σκέφτηκα. Αναλογίστηκα, επίσης, πως αν γράψω το παρόν θα ήταν υπό τις συνθήκες άνευ νοήματος. Το προαναφερθέν ιδεολογικό εκκρεμές είναι καλά στημένο και προγραμματισμένο να επενεργεί με μαθηματική ακρίβεια. Στα δύο άκρα της ταλάντωσης παραμονεύουν οι ηγεμόνες της κάθε συγκυρίας για να εκμεταλλευτούν την αφέλεια προς ίδιο όφελος. Ενδιαμέσως οι άνθρωποι άγονται και φέρονται, «συνωστίζονται» σε στενόχωρες ιδεολογικές παραδοχές και συνολικά εθελοτυφλούν μπροστά στον συμφέρον τους. Ανήμποροι από το γεγονός ότι το κεφάλι τους κατάντησε πνευματικός σκουπιδότοπος, δεν βλέπουν ότι αφού οι ίδιοι αγωνίστηκαν για να αποκτήσουν μια εθνικά ανεξάρτητη πατρίδα, καλά θα κάνουν να την στηρίξουν χωρίς ενδοιασμούς και χωρίς αμφιταλαντεύσεις. Δεν βλέπουν επίσης ότι καμιά απολύτως παγκόσμια ενότητα δεν επέρχεται και πως η ειρήνη και οι ειρηνικές συναλλαγές περνάνε μέσα από ισχυρές εθνικές-κρατικές κοσμοθεωρίες και ηθικοκανονιστικές δομές οι οποίες, εξάλλου, αποτελούν προϋπόθεση μιας διεθνούς διακυβέρνησης συμβατής με το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συμβάσεις. Άλλα είναι τα αίτια πολέμου, αλλά οι άμοιροι αδυνατούν να τα κατανοήσουν. Φαύλος κύκλος φαύλων ιδεών -δηλαδή στοχαστικά διεφθαρμένων ιδεών λόγω πολέμων, ατελειών των κοινωνικοπολιτικών συστημάτων, σύγχυσης και άγνοιας για τα πραγματικά αίτια των ενδοκρατικών και διακρατικών προβλημάτων - τελικά οπλίζει νεαρούς με λοστούς, μολότοφ και τους γεμίζει αντιπατριωτικές αντιδραστικές παραδοχές και αντιλήψεις. Με τον λοστό στο χέρι ο νεαρός που εισέβαλε στο εκλογικό κέντρο νόμιζε πως σκοτώνοντας ή τραυματίζοντας τους καθηγητές και τους φοιτητές άλλαζε τον κόσμο. Τι αφέλεια, τι άγνοια! Για ποιο άλλο λόγο θα μπορούσε να στραφεί κατά της πατρίδας του και των θεσμών της; Τα κροκοδείλια δάκρυα και οι καθυστερημένες ανιαρές καταδίκες της βίας που έκαναν πολλοί ηθικοί αυτουργοί είναι το σύνηθες κερασάκι στην τούρτα ενός γενικευμένου πλέον ανορθολογισμού.
Αναρτημένο στον δικτυακό τόπο www.ifestosedu.gr στην διεύθυνση http://www.ifestosedu.gr/23.htm
------------------
Παράρτημα: μεταγενέστερα σχόλια
Σχόλιο 7.6.2008. Όπως σημειώνω στην αρχή το πιο πάνω κείμενο στάλθηκε στις 6.6.2008 σε όσους πανεπιστημιακούς μπορούσα να το αποστείλω και σε όσους φορείς έκρινα ότι σχετίζονται με το ζήτημα. Έγιναν μόνο μερικές μικρές αλλαγές διορθωτικού και διευκρινιστικού χαρακτήρα. Οι απαντήσεις είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσες. Βασικά, οι αντιδράσεις χωρίζονται σε απόλυτα αρνητικές και απόλυτα θετικές. Οι πρώτες (μόνο δύο μέχρι στιγμής), από συναδέλφους των θετικών επιστημών. Οι δεύτερες προέρχονται κυρίως από ομότεχνούς μου των κοινωνικών επιστημών.
Παρακάμπτοντας κάποιους χαρακτηρισμούς των αρνητικών αντιδράσεων που με αφήνουν παγερά αδιάφορο, σημειώνω ότι αυτό που από καιρό θέλω να κάνω, φαίνεται ότι αγγίζει το νεύρο πολλών ιδεολογικών απόψεων. Δηλαδή, να εξηγήσω ότι το σύνολο των διεθνιστικών και κοσμοπολίτικων απόψεων της ιστορικής διαδρομής αποτέλεσε στοχαστική και πολιτική ανωμαλία στην οποία οφείλονται και τα περισσότερα δεινά των ανθρώπων. Αν και το ζήτημα αυτό το άγγιξα εις βάθος στην τελευταία μου εκτενή μονογραφία, πολλά έχω να πω ακόμη. Αυτό που θέλω να τονίσω εδώ είναι ότι κρίνω πως οι δύο αρνητικές αντιδράσεις είναι παρεξηγημένες. Πιο συγκεκριμένα, μπορεί οι επιστημονικές εκτιμήσεις που κάνω για τον ρόλο του διεθνισμού-κοσμοπολιτισμού να ενέχουν αξιολογικές προεκτάσεις οι οποίες σε μερικούς αρέσουν και σε μερικούς όχι, αλλά δεν πρόκειται για προσωπική γνώμη αλλά πόρισμα μακρόχρονου στοχασμού και μελέτης της διαδρομής του διεθνούς συστήματος. Εκτός και αν οι επιστημονικές μου εκτιμήσεις είναι αβάσιμες –δεν το αποκλείω και γι’ αυτό είμαι ολάνοικτος για διάλογο– οι θέσεις αυτές καθαυτές δεν θεωρώ ότι είναι αξιολογικού χαρακτήρα. Στηρίζονται σε ηθικά αμάχητα κριτήρια, όπως υποστήριξα στην τελευταία μου μονογραφία, που περιγράφουν τις οντολογικές και ανθρωπολογικές διαμορφώσεις του σύγχρονου κόσμου και την διεθνή κανονιστική τάξη. Σημειώνω μόνο ότι θα συνέβαινε το αντίθετο αν ίσχυαν τρία πράγματα. Απλοποιώ τις αναφορές όσο μπορώ και ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ανατρέξει σε εκτενέστερα κείμενα.
Πρώτον, «δεν υπάρχουν πολλές κοινωνικές οντότητες στον πλανήτη αλλά μια». Όπως είναι ευνόητο αυτό καταρρίπτεται εύκολα με μια απλή κοινωνιολογική και ανθρωπολογική ματιά στον παγκόσμιο χάρτη. Καταρρίπτεται επίσης και από το γεγονός πως κοινωνική ομοιότητα μεταξύ δύο σύγχρονων ανεξαρτήτων κρατών θα οδηγούσε ακαριαία σε αξίωση συνένωσή τους (τοπική ή παγκόσμια ανάλογα με την περίπτωση). Καμιά κοινωνία όμως δεν φαίνεται να είναι πρόθυμη να εγκαταλείψει την κρατική της κυριαρχία και να ενωθεί με κάποια άλλη. Αν κάποιος έχει αντίθετη πληροφορία να την προσκομίσει για να αλλάξουμε τις θεωρητικές μας παραδοχές, ότι δηλαδή στην βάση κάποιου είδους αλτρουιστική αντίληψη συνενώνονται κοινωνίες και κράτη (Ας μη αναφέρει κανείς την ΕΕ γιατί θα τον παραπέμψω σε τουλάχιστον 3000 αναλύσεις εκ των οποίων τουλάχιστον 9 βιβλία δικά μου που καταμαρτυρούν το αντίθετο).
Δεύτερον, «οι κοινωνίες δεν αξιώνουν πολιτική κυριαρχία, δηλαδή εθνική ανεξαρτησία». Και αυτό, χωρίς να χρειαστώ να εισέλθω στις περίπλοκες μακροϊστορικές αναλύσεις των μονογραφιών μου, σημειώνω ότι καταρρίπτεται με απλή ιστορική γνώση. Πάντως, για όποιον δεν το γνωρίζει, το καταθέτω: Επαληθεύεται πραγματολογικά ότι σε όλες ανεξαιρέτως τις μακραίωνες αυτοκρατορικές και ηγεμονικές εποχές όσες κοινωνίες ήταν επαρκώς ανθρωπολογικά συνεκτικές αγωνίζονταν για την ανεξαρτησία τους. Μόνο η γενοκτονική εξολόθρευσή τους έφερνε παύση της αξίωσης πολιτικής κυριαρχίας κατά των ηγεμονικών κατεξουσιασμών.
Τρίτον, «η παγκοσμιότητα και η παγκόσμια πολιτική ενότητα είναι εφικτή και επικείμενη». Όποιος το πιστεύει είναι έχει θέσεις και αντιλήψεις που είναι εξόφθαλμα λανθασμένες για δύο κυρίως λόγους: α) Δεν έκαναν αγώνα ανεξαρτησίας οι κοινωνίες –γύρω στις 200 σήμερα είναι πολιτικά κυρίαρχες– για να αφήσουν την αυτονομία τους έρμαιο της ισχύος επίδοξων ηγεμόνων. Η εθνική ανεξαρτησία είναι εξ ορισμού αντι-ηγεμονική έννοια και συνώνυμη της ελευθερίας όπως εξάλλου επακριβώς και νομικά δεσμευτικά προβλέπει το διεθνές δίκαιο και οι καταστατικοί χάρτες των Διεθνών Θεσμών. Αν κανείς πιστεύει το αντίθετο, ότι δηλαδή το διεθνές δίκαιο και οι διεθνείς θεσμοί είναι διεθνιστικού ή κοσμοπολίτικου χαρακτήρα κάνει πολύ μεγάλο λάθος και του συνιστώ μελέτη μερικών καλών διεθνολογικών κειμένων.
Τώρα, δεν ευθύνομαι εγώ για την διεθνιστική ιδεολογική κατήχηση δισεκατομμυρίων ελλήνων και ούτε είναι πειθαναγκαστικό για ένα ακαδημαϊκό να σέρνεται από τη μύτη από επιφανείς στοχαστές που έκαναν γιγαντιαία επιστημονικά λάθη οδηγώντας τους λαούς σε γιγαντιαίες συγκρούσεις και εκατόμβες με πρόσχημα, ελπίδα ή ύπουλο σκοπό την παγκόσμια ενότητα. Γιατί εξάλλου θα πρέπει κανείς να συζητεί άσκοπα όταν τέτοια ζητήματα επιλύθηκαν επιστημονικά εδώ και πολλές δεκαετίες. Ιδιαίτερα αν σταθούμε στην σύγχρονη και ύστερη εποχή, ακόμη και στοχαστικά νήπια μπορούν να δουν πως η υλιστικά δομημένη παγκόσμια αταξική ενότητα ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, ήταν μια περιττή ουτοπία που προκάλεσε μεγάλα δεινά σε εκατομμύρια ανθρώπους. Το ίδιο ισχύει για τις παιδαριώδεις αντιλήψεις –κατά βάση προπαγανδιστικές των δυτικών δυνάμεων κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα και κυρίως της μεταψυχροπολεμικής εποχής– για την ενοποίηση του πλανήτη ή εγκαθίδρυση ειρηνικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μέσα από αισθητικές σχέσεις και εμπορικές συναλλαγές. Σημειώνω μόνο ότι με τέτοιες προσχηματικές αιτιάσεις οι αγγλοσάξονες προχώρησαν σε δεκάδες γενοκτονίες βασικά εξολοθρεύοντας τα γηγενή έθνη της Βορείου Αμερικής (για δική μου ανάλυση βλ. Αμερικανική Εξωτερική Πολιτική, από την ιδεαλιστική αθωότητα στο πεπρωμένο του έθνους, Εκδόσεις Οδυσσέα, 1994).
Τελειώνω εδώ το σημερινό σχόλιό μου λέγοντας ότι όσοι ενδιαφέρονται θα μπορούν να βρουν πολλά σε επερχόμενα κείμενά μου, μεταξύ άλλων, για τον ρόλο των κοινωνικών επιστημών, για τους μηχανισμούς ποδογέτησής τους που στήνονται στα διεθνικά παρασκήνια, για τον ούτως ή άλλως ολισθηρό στίβο των διεθνιστικών ιδεών, για τις μεγάλες αυταπάτες και στοχαστικές απάτες, για τα γιγαντιαία επιστημονικά σφάλματα επιφανών διανοουμένων στους οποίους πολλοί πίστεψαν και θυσιάστηκαν και για τα κύρια αίτια που προκαλούν τόσο ενδοκρατικές όσο και διακρατικές κακουχίες. Οι θέσεις που εξέφρασα στο αρχικό μου κείμενο δεν τις σκέφτηκα χθες και συνιστώ στους ενθουσιώδεις θιασώτες της κατεδάφισης της ενδοκρατικής και διακρατικής τάξης-δικαιοσύνης να ηρεμήσουν. Εγώ θα αγωνίζομαι για το δικαίωμά τους για ελεύθερη θέση αλλά θα πρέπει αν είναι καλόπιστοι να συζητήσουν λογικά και ψύχραιμα για τα αίτια που νεαροί με λοστούς και μολότοφ παραβίασαν το πανεπιστημιακό άσυλο, έβριζαν τους θεσμούς μας και ήταν έτοιμοι ακόμη και να σκοτώσουν τους φοιτητές και τους καθηγητές των πανεπιστημίων. Τα κύριο αίτιο, επαναλαμβάνω ξανά και θα επανέλθω, είναι γιατί πιστεύουν πως θα προκύψει κάτι καλό ή υπάρχει κάτι που είναι εφικτό και εναλλακτικό στην εθνική-κρατική δόμηση του πλανήτη. Όπως φρόντισα να τονίσω πιο πάνω: «Πολλοί ξεχνούν ή δεν ξέρουν πως από την νοερή εκείνη στιγμή που περάσαμε από την βαρβαρότητα στην εποχή του πολιτισμού, η άσκηση νομιμοποιημένης βίας στις ενδοκρατικές σχέσεις είναι προϋπόθεση ευταξίας και δικαιοσύνης και vice versa. Γι’ αυτό δεν κατανοούν το αυτονόητο, πως δηλαδή η άσκηση νομιμοποιημένης βίας –στην περίπτωσή μας η διαφύλαξη του ακαδημαϊκού ασύλου κατά εγκληματικών πράξεων– είναι προϋπόθεση πολιτισμένου πολιτικού βίου. Την δικαιοσύνη, εξάλλου, δεν την ορίζει ο καθείς με ένα λοστό στο χέρι ή μια μολότοφ. Αυτό είναι βαρβαρότητα. Στην εποχή του πολιτισμού ο καθείς αγωνίζεται για την δική του δικαιοσύνη –φιλελεύθερη, κομμουνιστική, σοσιαλιστική, ισλαμική ή όπως αλλιώς ορίζεται– στο πλαίσιο του συντεταγμένου και εύτακτου πολιτικού βίου». Δεν βλέπω, πραγματικά, ποιος και πως μπορεί να έχει αντίρρηση σε μια τόσο πασίδηλα λογική θέση.
Για τις πολλές δεκάδες συναδέλφων που ήδη έστειλαν επιδοκιμαστικά σχόλια θέλω να πω ότι έχω την αίσθηση πως τόσο τα πολλά μηνύματά τους όσο και η αίσθηση από συνομιλίες με συναδέλφους δεν μου αφήνουν την παραμικρή αμφιβολία ότι η συντριπτική πλειονότητα των πανεπιστημιακών θέλουν να προστατευτεί το πανεπιστημιακό άσυλο από την βία και την εγκληματικότητα. Γι' αυτό και θα πρέπει να ευαισθητοποιήσουμε την ελληνική κοινωνία.
Τέλος, όποιος έχει βάσιμα επιχειρήματα να αντικρούσεις τις πιο πάνω θέσεις λογικά και επιστημονικά, του προσφέρω την παρούσα ή μια άλλη σελίδα του παρόντος δικτυακού τόπου για να αρχίσουμε ουσιαστική συζήτηση.
Σημείωση: Η κύρια σελίδα και ότι ακολουθήσει για το ζήτημα της ευταξίας των πανεπιστημίων μεταφέρεται σε άλλη διεύθυνση: http://www.ifestosedu.gr/87UniversityBarbarianInvasion.htm - κλικ για μετάβαση) του παρόντος δικτυακού τόπου]
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Σημείωση Π. Ήφ.: Από την πρώτη μέρα που εισήλθα στο πανεπιστήμιο αντέδρασα αρνητικά στην αντι-ακαδημαϊκή ρύθμιση της διανομής συγκεκριμένων συγγραμμάτων αντί της δυνατότητας να δίνεται λίστα με πολλά βιβλία που θα περιέχουν μεγάλο φάσμα ερμηνειών. Η εγκύκλιος που έφθασε σε εμένα και που παραθέτω πιο κάτω είναι, όντως, μια κάποια πρόοδος. Μετά την μελέτη της εκτιμώ ότι διανοίγεται η δυνατότητα για τα υπόλοιπα -πέραν του "συγγράμματος- βιβλία που θα δηλώνονται, να αρχίσουν να γεμίζουν τα ράφια των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών. Αφού λοιπόν αυτό γίνει, ελπίζω σύντομα, θα είναι πλέον λογικό να καταργηθούν όλοι οι περιορισμοί και οι διδάσκοντες να είναι ελεύθεροι να παραπέμπουν σε όποια και όσα βιβλία θέλουν.
1.Με το υπ’ αριθ. 226/2007 προεδρικό διάταγμα, το οποίο δημοσιεύτηκε στο Φ.Ε.Κ. 256/20.11.2007 τεύχ. Α΄, καθορίστηκε ο τρόπος δωρεάν προμήθειας και επιλογής διδακτικών συγγραμμάτων από τους φοιτητές ή σπουδαστές των Aνωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων.
Προκειμένου να εξασφαλιστεί η έγκαιρη προμήθεια και επιλογή των διδακτικών συγγραμμάτων και να αποφευχθούν τυχόν δυσλειτουργίες στην εφαρμογή του προαναφερόμενου διατάγματος, είναι ανάγκη να μεριμνούν οι Πρόεδροι ή οι Προϊστάμενοι των Τμημάτων των Α.Ε.Ι., ώστε οι Γ.Σ. των Τμημάτων να συντάσσουν το αργότερο μέχρι το τέλος Μαρτίου κάθε ακαδημαϊκού έτους το συνολικό κατάλογο των διδακτικών συγγραμμάτων που προτείνονται να διανεμηθούν κατά το επόμενο ακαδημαϊκό έτος για κάθε διδασκόμενο υποχρεωτικό και επιλεγόμενο μάθημα του προγράμματος σπουδών.
Η παραπάνω προθεσμία πρέπει να τηρείται σύμφωνα με το ανωτέρω διάταγμα, ακόμη και σε περίπτωση που βρίσκεται σε εξέλιξη τροποποίηση του προγράμματος σπουδών του Τμήματος, οπότε μετά την έγκρισή του συντάσσεται ο προβλεπόμενος από την παρ. 3 της παρούσας εγκυκλίου συμπληρωματικός κατάλογος για τα μαθήματα που υπάρχει μεταβολή.
2. Ο κατάλογος συντάσσεται με βάση τις αντίστοιχες προτάσεις των οικείων Τομέων για τα μαθήματα που πρόκειται να διδαχθούν με ευθύνη τους κατά το επόμενο ακαδημαϊκό έτος μετά από εισηγήσεις των μελών Δ.Ε.Π. ή Ε.Π. του οικείου Τομέα που κατέχουν θέση του ιδίου γνωστικού αντικειμένου με το γνωστικό αντικείμενο του μαθήματος.
Οι σχετικές εισηγήσεις είναι δεσμευτικές για τη Γ.Σ. του Τομέα, ακόμη και εάν δεν πρόκειται για δικό τους διδακτικό σύγγραμμα. Αντίστοιχες μη δεσμευτικές εισηγήσεις μπορούν να γίνουν και από άλλα μέλη Δ.Ε.Π. ή Ε.Π. του Τομέα που κατέχουν θέση συναφούς γνωστικού αντικειμένου με το γνωστικό αντικείμενο του μαθήματος, εφόσον γίνουν δεκτές από τη Γ.Σ. του οικείου Τομέα.
Η παραπάνω διαδικασία είναι ανεξάρτητη από τη διαδικασία της κατανομής της διδασκαλίας του μαθήματος στα μέλη του Τομέα, η οποία πάντως μπορεί να γίνεται και ταυτόχρονα με τη διαδικασία αυτή.
Εισηγήσεις άλλων μελών Δ.Ε.Π. ή Ε.Π. της Γ.Σ. του Τμήματος, τα οποία δεν είναι μέλη του οικείου Τομέα, μπορούν να λαμβάνονται υπόψη προς συμπλήρωση των προτάσεων του Τομέα.
3. Σε περίπτωση που ενταχθεί μεταγενεστέρως (μετά το τέλος Μαρτίου) στο πρόγραμμα σπουδών νέο μάθημα, του οποίου η διδασκαλία προβλέπεται να ξεκινήσει από το επόμενο ακαδημαϊκό έτος, καθώς και σε περίπτωση τροποποίησης του προγράμματος σπουδών συντάσσεται ειδικά για το μάθημα αυτό ή για τα μαθήματα που υπάρχει μεταβολή, συμπληρωματικός κατάλογος προτεινόμενων συγγραμμάτων, ο οποίος προστίθεται εκάστοτε στο συνολικό κατάλογο διανεμόμενων συγγραμμάτων με απόφαση της Γ.Σ. του Τμήματος, μετά από πρόταση του οικείου Τομέα.
4. Ο κατάλογος αναρτάται ως σύνολο, αμέσως μετά τη σύνταξή του, στο διαδικτυακό τόπο του Α.Ε.Ι. και στην επίσημη ιστοσελίδα του Τμήματος με κοινοποίηση στους εκδότες των οποίων τα συγγράμματα προτείνονται.
Στο συνολικό κατάλογο αναγράφεται κατά αύξοντα αριθμό κάθε διδασκόμενο υποχρεωτικό και επιλεγόμενο μάθημα του προγράμματος σπουδών με αναφορά του τίτλου, του κωδικού και του είδους του μαθήματος, του εξαμήνου στο οποίο διδάσκεται, καθώς και δύο (2) τουλάχιστον προτεινόμενα διδακτικά συγγράμματα ανά μάθημα, ενώ για κάθε προτεινόμενο σύγγραμμα αναφέρονται ο πλήρης τίτλος, ο συγγραφέας ή οι συγγραφείς, ο εκδοτικός οίκος, η χρονολογία και ο τόπος έκδοσης ανά σύγγραμμα.
Τα στοιχεία και οι πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στον κατάλογο για κάθε διδασκόμενο μάθημα και προτεινόμενο σύγγραμμα περιέχονται ως Παράρτημα 1 στο ενδεικτικό υπόδειγμα που συνοδεύει την παρούσα εγκύκλιο.
5. Ως προς τα διαλαμβανόμενα στην παράγραφο 7 του άρθρου πρώτου του ανωτέρω διατάγματος, διευκρινίζεται ότι ως ένα (1) ενιαίο προτεινόμενο σύγγραμμα θεωρούνται και τα διδακτικά εγχειρίδια του ίδιου συγγραφέα ή περισσότερων συγγραφέων που αλληλοσυμπληρώνονται, χωρίς να επικαλύπτονται μεταξύ τους, εφόσον καλύπτουν αθροιστικά ολόκληρο το περιεχόμενο του μαθήματος.
Στην περίπτωση αυτή, για τα συγκεκριμένα εγχειρίδια η πρόταση του Τομέα του Τμήματος πρέπει να αιτιολογείται, ειδικά ως προς το ότι η ύλη τους δεν είναι, εν όλω ή εν μέρει, επικαλυπτόμενη και ότι η διανομή τους ως ένα ενιαίο σύγγραμμα είναι αναγκαία για την κάλυψη ολόκληρου του περιεχομένου του μαθήματος.
6. Επίσης, ως προς τα διαλαμβανόμενα στην παράγραφο 8 του άρθρου πρώτου του ανωτέρω διατάγματος, διευκρινίζεται ότι μαθήματα που αποτελούν σύνθεση δύο ή περισσοτέρων αυτοτελών μαθημάτων του προγράμματος σπουδών καλύπτονται με επιλογή από ειδικό κατάλογο συγγραμμάτων, στον οποίο δεν περιλαμβάνονται τα συγγράμματα που προτείνονται χωριστά για καθένα από τα επιμέρους αυτοτελή αυτά μαθήματα, εφόσον δεν προτείνονται άλλα διδακτικά συγγράμματα που καλύπτουν συνολικά ολόκληρο το περιεχόμενο του μαθήματος.
Ο ειδικός κατάλογος συγγραμμάτων για τα μαθήματα σύνθεσης είναι αναπόσπαστο μέρος του συνολικού καταλόγου των προτεινόμενων προς διανομή συγγραμμάτων και πρέπει να περιλαμβάνει τα στοιχεία και τις πληροφορίες που περιέχονται ως παράρτημα στο τέλος του ενδεικτικού υποδείγματος που συνοδεύει την παρούσα εγκύκλιο.
Διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση που ο φοιτητής ή σπουδαστής έλαβε από τα προηγούμενα εξάμηνα συγγράμματα για τα επιμέρους αυτοτελή μαθήματα τα οποία αποτελούν μέρος των συγγραμμάτων του μαθήματος σύνθεσης δεν μπορεί να υπάρξει επανάληψη προτεινόμενων συγγραμμάτων για το μάθημα σύνθεσης.
Εάν υπάρχει σε μάθημα σύνθεσης ένα σύγγραμμα που περιλαμβάνει την ύλη όλων των επιμέρους συγγραμμάτων, τότε ο φοιτητής ή σπουδαστής μπορεί να επιλέξει το σύγγραμμα αυτό.
Έτσι π.χ. για το μάθημα σύνθεσης Ποινικό Δίκαιο, το οποίο περιλαμβάνει το ουσιαστικό και δικονομικό ποινικό δίκαιο, ήτοι: Α) Γενικό Ποινικό Δίκαιο, Β) Ειδικό Ποινικό Δίκαιο και Γ) Ποινική Δικονομία, μπορεί να περιλαμβάνονται στον ειδικό κατάλογο τα ακόλουθα συγγράμματα, εφόσον δεν προτείνονται χωριστά για καθένα από τα αυτοτελή μαθήματα:
1. Μάθημα Σύνθεσης Ύλη συγγραμμάτων Α+Β+Γ (Γενικό Ποινικό Δίκαιο, Ειδικό
Ποινικού Δικαίου Ποινικό Δίκαιο και Ποινική Δικονομία), συγγραφέας Χ ή
συγγραφείς Χ+Ψ
2. Μάθημα Σύνθεσης Σύγγραμμα Α (Γενικό Ποινικό Δίκαιο), συγγραφέας Χ
Ποινικού Δικαίου Σύγγραμμα Β (Ειδικό Ποινικό Δίκαιο), συγγραφέας Ψ
Σύγγραμμα Γ (Ποινική Δικονομία), συγγραφέας Ω
ή
Ύλη συγγραμμάτων Α+Β (Γενικό Ποινικό Δίκαιο και Ειδικό
Ποινικό Δίκαιο), συγγραφέας Χ
Ύλη συγγράμματος Γ (Ποινική Δικονομία), συγγραφέας Ψ
ή
Ύλη συγγράμματος Α (Γενικό Ποινικό Δίκαιο), συγγραφέας Χ
Ύλη συγγραμμάτων Β+Γ (Ειδικό Ποινικό Δίκαιο και Ποινική
Δικονομία), συγγραφέας Ψ
7. Εύλογο είναι ότι πρέπει οι Γ.Σ. των Τμημάτων να προτείνουν εγκαίρως τα διδακτικά συγγράμματα, ώστε να δοθεί ο ανάλογος χρόνος στους εκδότες να λάβουν γνώση και να υποβάλουν στη Γραμματεία του Τμήματος τη δήλωση αποδοχής εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας των δύο (2) μηνών (δηλαδή μέχρι τέλους Μαϊου) από τη δημοσίευση του συνολικού καταλόγου των προτεινόμενων συγγραμμάτων στην επίσημη ιστοσελίδα του Τμήματος και την κοινοποίησή του στους εκδότες, με απόδειξη παραλαβής. Ο κατάλογος αυτός πρέπει να είναι υπογεγραμμένος από τον Πρόεδρο ή Προϊστάμενο και τον Γραμματέα του Τμήματος του Α.Ε.Ι., σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.9 του άρθρου 1 του ανωτέρω διατάγματος.
Εάν τυχόν τροποποιηθεί στο μεταξύ το πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος, εννοείται ότι αναρτάται και κοινοποιείται και ο συμπληρωματικός κατάλογος, σύμφωνα με την παρ. 3 της παρούσης εγκυκλίου.
Η κοινοποίηση των καταλόγων γίνεται με πρόσθετη στήλη αποδοχής του εκδότη με το σχετικό σύμβολο (Χ) για κάθε προτεινόμενο σύγγραμμα και στο τέλος του καταλόγου θέση για υπογραφή του εκδότη για τα συγγράμματα, τα οποία αποδέχθηκε να διανεμηθούν.
Η σχετική δήλωση θα αναφέρει τα εξής :
Υπεύθυνη Δήλωση
Ο/Η υπογεγραμμένος/η.............................................................................................
Εκδότης, κάτοικος.......................................Οδός .......................................................
Έλαβα γνώση του συνημμένου συνολικού καταλόγου προτεινόμενων διδακτικών συγγραμμάτων του Τμήματος...........................του Α.Ε.Ι. .................................που μου κοινοποιήθηκε στις ……….., στον οποίο περιέχονται τα σημειωμένα από μένα με το σύμβολο (Χ) συγγράμματα των εκδόσεών μου και δηλώνω ότι αποδέχομαι, εφόσον επιλεγούν από τους φοιτητές ή σπουδαστές, να διανεμηθούν εξασφαλίζοντας εγκαίρως επαρκή αριθμό αντιτύπων.
Δεν δύναμαι όμως να εξασφαλίσω επαρκή αριθμό αντιτύπων για τα κάτωθι συγγράμματα των εκδόσεων μου:
1………..
2. ………
3……….
Επιστρέφεται υπογεγραμμένος ο κοινοποιηθείς κατάλογος.
...................../........./.............
Ο/Η δηλών/ούσα
...............................
(Υπογραφή και σφραγίδα)
8. Μετά την αποδοχή από τους εκδότες, με την παραπάνω υπεύθυνη δήλωση, η Γ.Σ. του Τμήματος οριστικοποιεί τον κατάλογο, διαγράφοντας από αυτόν τα συγγράμματα που οι εκδότες δεν αποδέχθηκαν ρητά να διανείμουν κοινοποιώντας την αρνητική δήλωση του εκδότη στους οικείους Τομείς.
Διευκρινίζεται ότι στο ενιαίο σύγγραμμα (υπό την έννοια της παρ. 5), σε περίπτωση μη αποδοχής ενός εκ των συγγραμμάτων που αλληλοσυμπληρώνονται, διαγράφονται και τα λοιπά συγγράμματα τα οποία αλληλοσυμπληρώνονται, εκτός εάν η Γ.Σ. του Τμήματος μετά από εισήγηση του οικείου Τομέα προτείνει τη διανομή τους και χωρίς το τυχόν μη γενόμενο αποδεκτό σύγγραμμα.
Σε περίπτωση που ο αρχικός κατάλογος περιλαμβάνει δυο ή περισσότερα (μη ενιαία) προτεινόμενα συγγράμματα και για το ένα ο εκδότης δεν αποδέχεται, ο κατάλογος οριστικοποιείται με το ένα ή τα λοιπά συγγράμματα του ιδίου ή άλλου εκδότη.
Επισημαίνεται ότι σε περίπτωση που δεν υπάρχει ελληνική βιβλιογραφία που να καλύπτει την ύλη συγκεκριμένου μαθήματος, μπορούν να προταθούν με απόφαση της Γ.Σ. του Τμήματος, ύστερα από σχετική εισήγηση του Τομέα, ξενόγλωσσα βιβλία και να συμπεριληφθούν στον κατάλογο, υπό την προϋπόθεση να αιτιολογείται ειδικά η ανάγκη διανομής τους και να υπάρχει υπεύθυνη δήλωση του αποκλειστικού διαθέτη στην Ελλάδα, ότι αποδέχεται, εφόσον επιλεγούν από τους φοιτητές ή σπουδαστές, να διανεμηθούν εξασφαλίζοντας εγκαίρως επαρκή αριθμό αντιτύπων.
9. Ο οριστικός κατάλογος αναρτάται στο διαδικτυακό τόπο του Α.Ε.Ι. και στην επίσημη ιστοσελίδα του Τμήματος και παράλληλα κοινοποιείται εις διπλούν στο Τμήμα Διδακτικών Συγγραμμάτων του οικείου Ιδρύματος, μαζί με τις υπάρχουσες απαραίτητες ειδικές βεβαιώσεις αιτιολόγησης, όπου αυτό απαιτείται, προκειμένου να υπογραφούν από τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου ή τον Πρόεδρο του Τ.Ε.Ι.. Ο εν λόγω κατάλογος φέρει υποχρεωτικά την υπογραφή του Πρόεδρου ή Προϊστάμενου και του Γραμματέα του Τμήματος του Α.Ε.Ι..
Το Τμήμα Διδακτικών Συγγραμμάτων, μετά την υπογραφή του Πρυτάνεως του Πανεπιστημίου ή του Προέδρου του Τ.Ε.Ι. αποστέλλει στη Γραμματεία του Τμήματος τον αναφερόμενο κατάλογο μαζί με τις ειδικές βεβαιώσεις αιτιολόγησης, προκειμένου αυτή να αποστείλει επικυρωμένο φωτοαντίγραφο του εν λόγω καταλόγου στους εκδότες, ώστε να κινηθεί άμεσα η διαδικασία κοστολόγησης.
Ο εκδότης, με σχετική αίτηση, την οποία υποβάλλει κατά περίπτωση στη Δ/νση Σπουδών και Φοιτητικής Μέριμνας ή στη Δ/νση Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης του ΥΠ.Ε.Π.Θ. επισυνάπτει και τα λοιπά δικαιολογητικά, όπου αυτό απαιτείται (π.χ. βεβαίωση αιτιολόγησης και υπεύθυνη δήλωση στην οποία θα αναφέρεται η τιμή ελευθέρου εμπορίου με ή χωρίς Φ.Π.Α. κ.λ.π.).
10. Οι φοιτητές ή σπουδαστές δηλώνουν το διδακτικό σύγγραμμα της επιλογής τους για κάθε υποχρεωτικό ή επιλεγόμενο μάθημα του προγράμματος σπουδών, ταυτόχρονα με τη δήλωση του μαθήματος κατά την έναρξη του εξαμήνου, στο οποίο διδάσκεται το αντίστοιχο μάθημα.
Οι φοιτητές ή σπουδαστές των Α.Ε.Ι. δικαιούνται δωρεάν προμήθειας και επιλογής αριθμού διδακτικών συγγραμμάτων, ίσου με τον συνολικό αριθμό των υποχρεωτικών και επιλεγόμενων μαθημάτων που απαιτούνται για τη λήψη του πτυχίου.
Αν οι φοιτητές ή σπουδαστές επιλέξουν περισσότερα επιλεγόμενα μαθήματα από όσα απαιτούνται για τη λήψη του πτυχίου, το δικαίωμα δωρεάν προμήθειας και επιλογής συγγραμμάτων δεν επεκτείνεται και στα επιπλέον μαθήματα που επέλεξαν και εξετάστηκαν οι φοιτητές ή σπουδαστές, ακόμη και αν αυτά υπολογίζονται για τη λήψη του πτυχίου.
Επιλογή δεύτερου συγγράμματος για το ίδιο μάθημα δεν επιτρέπεται ακόμη και αν οι φοιτητές ή σπουδαστές δεν επέλεξαν κανένα από τα προτεινόμενα διδακτικά συγγράμματα άλλου ή άλλων υποχρεωτικών ή επιλεγόμενων μαθημάτων του προγράμματος σπουδών.
Οι φοιτητές ή σπουδαστές, ακόμη και σε περίπτωση αποτυχίας ή αλλαγής των προτεινόμενων συγγραμμάτων για συγκεκριμένο μάθημα, δεν μπορούν να επιλέξουν ξανά δεύτερο συγγράμμα για το ίδιο μάθημα.
11. Η Γραμματεία του Τμήματος αποστέλλει εντός είκοσι (20) ημερών από τη λήξη της προθεσμίας δήλωσης των μαθημάτων κάθε εξαμήνου σε κάθε εκδότη ανά μάθημα ονομαστικούς καταλόγους των φοιτητών ή σπουδαστών με αναφορά του συγγράμματος που εκδίδεται από αυτούς και έχει επιλέξει κάθε φοιτητής ή σπουδαστής για το συγκεκριμένο μάθημα.
Τα στοιχεία και οι πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στον ονομαστικό κατάλογο των φοιτητών ανά μάθημα, σύγγραμμα και εκδότη περιέχονται ως Παράρτημα 2 στο ενδεικτικό υπόδειγμα που συνοδεύει την παρούσα εγκύκλιο.
Κάθε εκδότης του οποίου το σύγγραμμα έχει επιλεγεί από τους φοιτητές ή σπουδαστές υποχρεούται να το διανείμει εντός δυο (2) μηνών από την κοινοποίηση των ονομαστικών καταλόγων που τον αφορούν.
Μετά την ολοκλήρωση της διανομής και πριν την έναρξη του επόμενου εξαμήνου, κάθε εκδότης επιστρέφει στη Γραμματεία του οικείου Τμήματός τους αποσταλέντες ονομαστικούς καταλόγους, υπογεγραμμένους ιδιοχείρως από τους φοιτητές ή σπουδαστές στους οποίους πραγματικώς διανεμήθηκαν τα συγγράμματα για το σχετικό έλεγχο και στη συνέχεια διαβιβάζονται προς τις αρμόδιες υπηρεσίες του Ιδρύματος για την πληρωμή των ενδιαφερόμενων εκδοτών.
Τα λοιπά σχετικά δικαιολογητικά υποβάλλονται, όπως προσδιορίζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
12. Επισημαίνεται ότι τα Κλασικά Κείμενα της Αρχαίας Ελληνικής και Λατινικής Γραμματείας, Ασκήσεις, Κώδικες, Άτλαντες, Λευκώματα, Λεξικά, Παρτιτούρες και άλλα διδακτικά βοηθήματα δεν αποτελούν συγγράμματα για τα οποία ο φοιτητής ή σπουδαστής έχει σύμφωνα με το νόμο και το ανωτέρω Π.Δ., δικαίωμα επιλογής.
Τα διδακτικά αυτά βοηθήματα δεν περιλαμβάνονται στο συνολικό κατάλογο των προτεινόμενων προς επιλογή διδακτικών συγγραμμάτων, αλλά διανέμονται, εφόσον η διανομή τους είναι αναγκαία και συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις ισχύουσες σχετικές διατάξεις των αριθ. Φ141/Β3/1402/20-03-1984 «Έκδοση και διακίνηση διδακτικών βιβλίων των Α.Ε.Ι. καθώς και αντίστοιχες καταβολές» (Β’ 159) και Ε5/5878/1-11-1988 «Περί έκδοσης και διακίνησης των διδακτικών βιβλίων των Τ.Ε.Ι. και αντίστοιχες καταβολές» (Β’ 838) υπουργικών αποφάσεων.
Διευκρινίζεται ότι όπου υπάρχουν περισσότερα κλιμάκια του ιδίου μαθήματος, μπορούν οι διδάσκοντες του οικείου κλιμακίου να προτείνουν στη Γ.Σ. του Τομέα διαφορετικά βοηθήματα για κάθε κλιμάκιο.
13. Επίσης εξαιρούνται από τον κατάλογο τα ξενόγλωσσα βιβλία των Τμημάτων Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών των Πανεπιστημίων και εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις της αριθ. Φ141/Β3/1402/20-03-1984 υπουργικής απόφασης (Β’ 159).
Επισημαίνεται ότι, από τη στιγμή που τα διανεμόμενα συγγράμματα υποχρεωτικά κοστολογούνται από την αρμόδια επιτροπή κοστολόγησης του ΥΠ.Ε.Π.Θ., βιβλία με το σύστημα των συγγραφικών δικαιωμάτων δεν διανέμονται και τα τυχόν αποθέματα που υπάρχουν παραδίδονται στις βιβλιοθήκες του Ιδρύματος.
Πανεπιστημιακές παραδόσεις που μέχρι σήμερα διανέμονταν σε περιορισμένο αριθμό σελίδων και με συγγραφικά δικαιώματα μπορούν να διανέμονται πλέον ως πανεπιστημιακές σημειώσεις χωρίς καταβολή συγγραφικών δικαιωμάτων και χωρίς περιορισμό σελίδων.
Τέλος, πανεπιστημιακές σημειώσεις, εργαστηριακές ασκήσεις και πρόσθετοι φάκελοι επιτρέπεται να διανέμονται σε όλους τους φοιτητές ή σπουδαστές χωρίς καταβολή συγγραφικών δικαιωμάτων και χωρίς περιορισμό σελίδων σύμφωνα με τις διατάξεις των προαναφερόμενων υπουργικών αποφάσεων.
------------------------------------------------------------------------------------------------------
Κρίσεις ακαδημαϊκών, εκλέκτορες, εισηγητές: Τυπικά και ουσιαστικά κριτήρια
Σημείωση: Το κείμενο που ακολουθεί είναι πρώτη κατάθεση θέσεων που επεκτείνεται και εμπλουτίζεται διαρκώς 27.11.2007. Τυχόν εποικοδομητικά σχόλια είναι καλοδεχούμενα.
Εκλέκτορες, εισηγητικες επιτροπες για κριση μελων δεπ πανεπιστημιων στις διεθνεισ σπουδες
σΥΝΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΥΠΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ
Π. Ήφαιστος Νοέμβριος 2007
Α. Συνήθη αναγκαία και μη εξαιρετέα κριτήρια
-Γνωστικό αντικείμενο ΦΕΚ διορισμού του εκλέκτορα ή μέλους εισηγητικής επιτροπής και συνάφεια αυτού του γνωστικού αντικειμένου με το γνωστικό αντικείμενο της θέσης που προκηρύχθηκε.
-Συνάφεια διδασκαλίας εκλέκτορα ή μέλους εισηγητικής επιτροπής με το γνωστικό αντικείμενο της θέσης που προκηρύχθηκε.
-Συνάφεια επιστημονικών δημοσιεύσεων εκλέκτορα ή μέλους εισηγητικής επιτροπής με το γνωστικό αντικείμενο της θέσης που προκηρύχθηκε.
-Γνωστικά αντικείμενα και αποστολή Τμήματος και αντίστοιχα του Τομέα από τα οποία προέρχεται ένας εκλέκτορας η μέλος εισηγητικής επιτροπής.
Β. Κριτήρια που εξειδικεύουν και επιχειρούν να επιτύχουν υψηλές βαθμίδες επιστημονικής αρμοδιότητας
-Ιδιαιτερότητες του γνωστικού αντικειμένου που προκηρύχθηκε και των έργων του υποψηφίου ή των υποψηφίων, καθώς αντίστοιχα και ιδιαιτερότητες δημοσιεύσεων και διδασκαλίας εκλέκτορα ή μέλους εισηγητικής επιτροπής.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα:
1) Διεθνείς σχέσεις: είναι ένα πράγμα να ειδικεύεται κάποιος στις αποσχίσεις ή στις περιφερειακές σπουδές και άλλο να ερευνά, διδάσκει και δημοσιεύει επί θεμάτων στρατηγικής ή αντίστοιχα επί θεμάτων που αφορούν τις διεθνείς πτυχές της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αν και όλοι όσοι έχουν την λέξη «διεθνείς σχέσεις» στο ΦΕΚ διορισμού τους είναι διεθνολόγοι, υπάρχουν διαφορές επιστημονικής αρμοδιότητας ανάλογα με την θέση που προκηρύσσεται και την εποπτεία που έχουν για το σύνολο του γνωστικού πεδίου ή εμβαθύνσεων επιμέρους θεμάτων.
2) Ευρωπαϊκές σπουδές: είναι ένα πράγμα να ειδικεύεσαι σε μια Κοινή πολιτική της ΕΕ και άλλο να διδάσκεις, γράφεις και ερευνάς το ζήτημα της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης υπό το πρίσμα της θεωρίας ολοκλήρωσης ή αντίστοιχα τα ευρωστρατηγικά ζητήματα και τις ευρωατλαντικές σχέσεις. Αν και όλοι ασχολούνται με την Ευρώπη υπάρχουν διαφορές επιστημονικής αρμοδιότητας ανάλογα με την θέση που προκηρύσσεται και την εποπτεία που έχουν για το σύνολο του γνωστικού πεδίου ή εμβαθύνσεων επιμέρους θεμάτων.
3) Πολιτικοί φιλόσοφοι: Είναι ένα πράγμα να ειδικεύεται κάποιος στην κλασική πραγματεία και άλλο στην νεοτερικότητα και την ιστορία των φιλοσοφικών ιδεών.
4) Νομικοί διεθνολόγοι: Είναι ένα πράγμα να ειδικεύεται κάποιος επί ζητημάτων φιλοσοφίας του δικαίου και άλλο για το δίκαιο των συνθηκών ή το δίκαιο της θάλασσας ή το δίκαιο του περιβάλλοντος. Αν και όλοι είναι νομικοί διεθνολόγοι υπάρχουν διαφορές επιστημονικής αρμοδιότητας ανάλογα με την θέση που προκηρύσσεται και την εποπτεία που έχουν για το σύνολο του γνωστικού πεδίου ή εμβαθύνσεων επιμέρους θεμάτων.
Στο χώρο των κοινωνικών επιστημών για τον οποίο και μόνο μπορώ να αναφερθώ, θα μπορούσα να προσθέσω αναρίθμητα παραδείγματα όπου φαίνεται ότι το πολύ σημαντικό ζήτημα της επιλογής εκλεκτόρων και εισηγητών απαιτεί υψηλό αίσθημα ακαδημαϊκής ευθύνης, αυστηρή προσκόλληση σε πάγια δεοντολογικά κριτήρια που θέλουν την επιστημονική κρίση αδιάφθορη και ανιδιοτελή και βάσιμες επιστημονικές αιτιολογήσεις. Ιδιαίτερα όσον αφορά το τελευταίο ζήτημα, δηλαδή της βασιμότητας των επιστημονικών αιτιολογήσεων (ως προς τις οποίες ο νόμος προικίζει τους ακαδημαϊκούς με το προνόμιο της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας που θέλει την επιστημονική κρίση μη ελεγχόμενη διοικητικά), δημιουργούνται πολύ σοβαρά προβλήματα όταν παρεισφρέουν, μεταξύ άλλων, διαπροσωπικές έριδες, ιδεολογικές σκοπιμότητες, σεκταριστικές επιστημολογικές προτιμήσεις, φιλοσοφική προκατάληψη υπέρ ομοϊδεατών, αντιμεταφυσικές ή αντίστροφα θεολογικές ερμηνείες για την θέση ή την ιεραρχία των πνευματικών και αισθητών στο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι και αντίθετες ιδεολογίες ή κοσμοθεωρίες που οδηγούν σε αντιθετικές επιστημονικές παραδοχές (π.χ. διεθνισμός versus κρατοκεντρισμός και διαφορετικές ερμηνείες ή παραδοχές κοινωνικοοντολογικών γεγονότων).
3. Ανάγκη επιστημονικών αιτιολογήσεων ακόμη μεγαλύτερης βαθμίδας αρμοδιότητας
Βαθμίδες ακόμη υψηλότερης αρμοδιότητας επιτυγχάνονται όταν συνεκτιμώνται αντικειμενικά επιστημονικά κριτήρια και παράγοντες που αφορούν τα ευρύτερα μορφικά χαρακτηριστικά και τα εξελισσόμενα περιεχόμενα ενός επιστημονικού κλάδου.
Για παράδειγμα: Οι λέξεις «διεθνές», «διεθνής», «πολιτική», «ιστορία» κτλ συνεκτιμώνται υπό το πρίσμα του κατά πόσο, συνεκτιμώντας το διδακτορικό, την έρευνα, την διδασκαλία και τις δημοσιεύσεις του εκλέκτορα, ο τελευταίος έχει ευρύτερη γνωστική εποπτεία του επιστημονικού πεδίου. Δηλαδή, του θεωρητικού κεκτημένου, των γνωσιολογικών ζητημάτων, των επιστημολογικών συζητήσεων, των περιπτώσεων και των διεπιστημονικών πτυχών που συζητήθηκαν στο παρελθόν ή εξετάζονται των επιστημονικών συζητήσεων. π.χ.: Ο Robert Gilpin είναι ονομαστικά «διεθνολόγος». Η διαδρομή του, όμως, δείχνει επαρκή εποπτεία της οικονομικής θεωρίας, της θεωρίας διεθνών σχέσεων, των ιστορικών περιπτώσεων και των φιλοσοφικών ζητημάτων που τίθενται στην ανάλυση των διεθνών σχέσεων και ασφαλώς την διεθνή πολιτική οικονομία την οποία αυτός και 2-3 άλλοι διεθνολόγοι θεωρούνται ταγοί και ιδρυτές. Ως εκλέκτορας είναι διαφορετικής βαθμίδας από ένα άλλο διεθνολόγο που είναι οικονομολόγος και στην διαδρομή του εξειδικεύτηκε σχεδόν αποκλειστικά στις διεθνείς χρηματοοικονομικές ροές
Δεν αναφερόμαστε στην «επιστημονική ή κοινωνική σημασία» αυτών ή άλλων επιστημονικών τομέων αλλά, ανάλογα με την διαδρομή ενός εκλέκτορα και την έκταση και βαθμίδα των ειδικεύσεων και δεξιοτήτων που τον καθιστούν λιγότερο ή περισσότερο αρμόδιο. Η ανεξαρτησία της ακαδημαϊκής κρίσης προσφέρει την δυνατότητα αιτιολογήσεων πολύ υψηλής στάθμης αλλά ταυτόχρονα, επίσης, δημιουργεί δυνατότητα στρεβλών αιτιολογήσεων και ή μεγάλων λαθών.
Γ. Άλλα επιστημονικά κριτήρια που θα μπορούσαν να συνεκτιμηθούν
Διαδρομή, έρευνα, διδασκαλία και δημοσιεύσεις εκλέκτορα ή μέλους εισηγητικής επιτροπής σε αναφορά με την φυσιογνωμία και την αποστολή ενός Τμήματος όπως προσδιορίζονται από τον νόμο.
Γενική αρχή. Οι κοινωνικές επιστήμες δεν είναι ακριβής επιστήμη ούτε μπορεί να προσδιοριστεί με ποσοτικές μεθόδους ή με την μονοσήμαντη συμβατική χρήση μιας λέξεως. Γι’ αυτό είναι αναγκαίο να γίνονται επιστημονικά βάσιμες και αδιάφθορες επιστημονικές κρίσεις και εκτιμήσεις. Η αιτιολόγηση των εκλεκτόρων και των εισηγητών απαιτεί συνδυασμό τόσο των αυστηρά τυπικών κριτηρίων όσο και των επιστημονικών κριτηρίων που αφορούν το περιεχόμενο, τα πεδία και την εξέλιξη ενός επιστημονικού τομέα.
Τα μέλη μιας ΓΣ ή ενός εκλεκτορικού σώματος είναι προικισμένα με ακαδημαϊκή ανεξαρτησία για να μπορούν να εκφράζουν βάσιμες και αιτιολογημένες επιστημονικές κρίσεις και εκτιμήσεις. Εξ αντικειμένου, υψηλά στην κλίμακα στέκονται οι βάσιμες και αδιάφθορες επιστημονικές κρίσεις και εκτιμήσεις. Όπως σε κάθε άλλη έκφανση της ανθρώπινης ζωής, ελλοχεύει πάντοτε ο κίνδυνος ιδεολογικών, διαπροσωπικών και άλλων ιδιοτελών κριτηρίων που διαφθείρουν την επιστημονική κρίση. Στην πρώτη περίπτωση η επιστημονική δραστηριότητα αναβαθμίζεται στην δεύτερη διαφθείρεται και οδηγείται στο τέλμα. Με διαφορετικά λόγια, η ποιότητα των επιστημονικών θεσμών και της επιστημονικής προόδου είναι αντιστρόφως ανάλογα της σκόπιμης ή ανεπίγνωστης διαφθοράς της επιστημονικής κρίσης και vice versa.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Πότε παρεμβαίνει ο ακαδημαϊκός;
(Απάντηση σε σχετική ερώτηση επισκέπτη της ιστοσελίδας μου)
(Το παρόν είναι αναρτημένο στην διεύθυνση http://www.ifestos.edu.gr/59.htm)
1) Μέρος της απάντησης δίνεται πιο κάτω, όταν υποστηρίζω ότι ο ακαδημαϊκός δεν μπορεί να γίνεται μαϊντανός των επιφυλλίδων. Όπως γράφω είναι νομιμοποιημένος να παρεμβαίνει μόνο όταν διακυβεύονται ζητήματα ατομικής και συλλογικής ελευθερίας και τα ιερά και τα όσια της επιστήμης του.
2) Αποστολή του ακαδημαϊκού είναι να στοχάζεται, αξιολογικά ελεύθερα και αντικειμενικά. Ιδιαίτερα στον πολύπαθο χώρο των κοινωνικών επιστημών, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ο προπαγανδισμός ιδεολογικών, εθνικών, συμμαχικών, παραταξιακών και σεκταριστικών συμφερόντων. Διολίσθηση στην προπαγάνδα σημαίνει ότι διαφθείρετε ο στοχασμός, ότι χάνει την έξωθεν καλή μαρτυρία για την ικανότητά ορθής και ορθολογικής ανάλυσης και ότι κύρια πρόθεση είναι να οδηγηθεί σε ακαδημαϊκά μεταμφιεσμένα κίβδηλα πορίσματα, προκατειλημμένα και αβυσσαλέα υποκειμενικά.
3) Καλή επιστήμη είναι αυτή που περιγράφει τα διλήμματα και τα προβλήματα, αναδεικνύει τις ποικίλες τους αποχρώσεις και την δυναμική τους, καθώς και τον τρόπο που σχετίζονται με τις μεγάλες και οντολογικά θεμελιωμένες κατακτήσεις του πολιτικού πολιτισμού στις ενδοκρατικές και διακρατικές σχέσεις. Ασφαλώς ο επιστημονικός προβληματισμός είναι άνευ ορίων, ακόμη και οραματικός ή ουτοπικός. Η οροφή του όμως δεν μπορεί να είναι παρά η ανθρώπινη ελευθερία και κυρίως οι οντολογικά θεμελιωμένες κατακτήσεις πολιτικού πολιτισμού που σχετίζονται με την ελευθερία.
4) Ακριβώς, όπως έχω επανειλημμένα υποστηρίξει σε βιβλία, δοκίμια κα άρθρα, τέτοιες οντολογικά θεμελιωμένες κατακτήσεις είναι α) η μετάβαση από την εποχή της βαρβαρότητας στην εποχή του συμβατού με την καθ’ έκαστη κοινωνία συλλογική ετερότητα και ανεξάρτητο Πολιτειακό βίο, β) η συντριβή των δυναστικών αυτοκρατορικών καθεστώτων και η ανάδειξη της εσωτερικής-εξωτερικής κυριαρχίας (εθνική ανεξαρτησία) κατά την διάρκεια των Νέων Χρόνων ως υπέρτατου κριτηρίου οργάνωσης των διακρατικών σχέσεων, γ) η υιοθέτηση των αντι-ηγεμονικού χαρακτήρα Υψηλών Αρχών του διεθνούς δικαίου (διακρατική ισοτιμία, μη επέμβαση, εσωτερική-εξωτερική κυριαρχία) ως θεμελιωδών προσανατολισμών του διακρατικού πολιτικού πολιτισμού και δ) η από κοινού σταδιακή ενσωμάτωση κανόνων δικαίου όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα εγκλήματα πολέμου στην ενδοκρατική δικαιοταξία. Όταν λοιπόν όλες αυτές οι μεγάλες κατακτήσεις –το σημαντικότερό ίσως παράδειγμα των Νέων Χρόνων και σίγουρα το πιο χαρακτηριστικό της ύστερης εποχής είναι το τερατούργημα του φασιστοειδούς σχεδίου Αναν–, υπονομεύονται, ο Ακαδημαϊκός που έχει νεύρα να αντέξει στις δοκιμασίες που απαιτεί η αντιπαράθεση με προπαγανδιστές, υβριστές, ψευδολόγους και χυδαιογράφους, καταθέτει δημόσια την απόφανσή του.
5) Η παρέμβαση του ακαδημαϊκού στις δημόσιες πολιτικές συζητήσεις πρέπει να γίνεται κατ’ εξαίρεση και μόνο ως ζήτημα «έκτακτης ανάγκης». Αναπόδραστα, μια τέτοια παρέμβαση –έκτακτης ανάγκης– δεν μπορεί παρά να έχει κάποιες συγκεκριμένες ιδιότητες. Ο ακαδημαϊκός δεν παρεμβαίνει για να επεξεργαστεί νηφάλια κάποιες υψιπετείς θεωρίες αλλά για να καλέσει στην τάξη άτακτους συναδέλφους του και τους συνειδητούς ή αφελείς συνοδοιπόρους τους. Μια τέτοια παρέμβαση δεν είναι και δεν πρέπει να είναι «νηφάλια», «ήπια» και γενικότερα νερόβραστη όπως δηλαδή την θέλουν υποταγμένες νοοτροπίες καθωσπρεπισμού και στρατευμένοι λύκοι που υποκριτικά και ανέντιμα ντύνονται προβιές αγαθών προβάτων για να θάβουν, υβρίζουν και λοιδορούν σε δήθεν … «ήπιο» και «νηφάλιο» στιλ (και που είναι «ήπιο» και «νηφάλιο» μόνο επειδή αυτοί, έτσι, αυτοαναφορικά και αυθαίρετα, δηλώνουν πως είναι «ήπιο» και «νηφάλιο»). Οι συμβιβασμένοι, οι (επι)στρατευμένοι, οι προπαγανδιστές και κυρίως οι συνοδοιπόροι καταχρηστικών αξιώσεων ηγεμονικής ισχύος κατά μικρών και εξαρτημένων κρατών έχουν μια συγκεκριμένη αντίληψη του «δημόσιου διαλόγου». Πιο συγκεκριμένα, οι ηγεμονικές δυνάμεις, υποστήριξα σε άλλη περίπτωση, θέλουν τις κοινωνικές επιστήμες στα εξαρτημένα υποτελή κράτη εργαλείο μαλακής ισχύος καταχρηστικών αξιώσεων ισχύος. Οι ντόπιοι μεταπράτες και τοποτηρητές μέσα από «ιδρύματα», φανερές και λιγότερο φανερές υπόγειες χρηματοδοτήσεις και ποικίλες άλλες λιγότερο ορατές ενισχύσεις υιοθετούν συγκεκριμένες μεθοδεύσεις που σχετίζονται με την ακαδημαϊκή και επιστημονική δεοντολογία όπως ο δαίμονας με το λιβάνι. Αφού είναι εύκολο οι έξωθεν πάτρωνές τους να τους επιβάλουν στον δημόσιο διάλογο για να τους χρησιμοποιούν ως «μαλακή ισχύ», θέλουν στην συνέχεια να απονευρώσουν τα επιχειρήματα κάθε αντίστασης και κάθε αντίλογου. Έτσι, όταν ο δημόσιος διάλογος σε μικρά και εξαρτημένα κράτη κυριαρχείται από δύσοσμα ψέματα ξενόδουλων λύκων ντυμένων με μειλίχιες προβιές προβάτων, το «σύστημα» της παρακμής και της εξάρτησης αναζητεί άλλοθι. Αναζητούν «νηφάλιους ηλίθιους» –«χρήσιμους ηλίθιους» (Λένιν, όπως παραπέμπεται στον Κονδύλη)– και ασθενείς ψυχές που θέλουν τον μισθό τους και τίποτα άλλο. Ασθενείς ψυχές που ρέπουν σε εύκολες αναρριχητικές πρακτικές που τους τοποθετούν στα σκαλοπάτια των βολικών ανελίξεων. Γίνονται λοιπόν νομιμοποιητικά εργαλεία ενός επιφανειακού, κίβδηλου και επίπλαστου «επιστημονικού πλουραλισμού» με το να περιφέρονται σε βρωμερά προπαγανδιστικά χοιροστάσια και με το να εκφράζουν δήθεν «αντίθετες απόψεις». «Αντίθετες απόψεις» με τις οποίες κατά βάση «εξαγοράζονται» συνειδησιακά προσφέροντας μια μεταμφιεσμένη συμπλέουσα γνώμη που νομιμοποιεί μια κίβδηλη και επίπλαστη πολυφωνία. Θα έλεγα: Μια χυδαία και μακάβρια ομοφωνία που υπονομεύει τον ανεξάρτητο Πολιτειακό βίο, τις ισόρροπες σχέσεις μεταξύ των κρατών και αναπόδραστα άνομες και καταχρηστικές ανακατανομές συμφερόντων εις βάρος της δικής τους Πολιτείας. Τι άλλο ήταν το σχέδιο Αναν ή οι αναπόδραστες πλέον συρρικνώσεις της ελλαδικής κυριαρχίας!!!! Έτσι, μέσα στις μύριες προπαγάνδες, ανοησίες και αποβλακωτικές αφέλειες που αυτοαναφορικά αυτοδικαιώνονται και αυτοεκπληρώνονται λόγω αριθμητικής υπεροχής και υπονομεύουν τις κοινωνικές επιστήμες, ψιθυρίζεται και κάποια δήθεν «άλλη» «αντίθετη άποψη» «χρήσιμων ηλιθίων». Μύρια είναι τα επιχειρηματολογικά εργαλεία των φτηνών εκλογικεύσεων με τα οποία ο τελευταίος θα μπορούσε να αυτοδικαιωθεί στο όνομα «ηπιότητας», «πολυφωνίας», «πλουραλισμού ιδεών» και άλλες ρηχές ανοησίες που καμιά σχέση δεν έχουν με τα σκληρά και ουσιαστικά ερωτήματα των κοινωνικών επιστημών. Εξάλλου, μέσα στο βουητό των παρελάσεων του προπαγανδιστικού όχλου η χλωμή «αντίθετη άποψη» θα ακούγεται και σαν μια άλλη αλλά γραφική θέση. Τέτοια προπαγανδιστικά τερτίπια χρησιμοποιούσε και ο Γκαίμπελ, γι’ αυτό ο ακαδημαϊκός πρέπει να είναι προσεκτικός μπροστά στον κίνδυνο εργαλειακής εκμετάλλευσής του, μπροστά δηλαδή στον υποβιβασμό του σαν άνθρωπο, σαν πολίτη ενός κράτους και κυρίως σαν επιστήμονα. Ο γνήσιος ακαδημαϊκός έχει χρέος, εάν και όταν σπάνια παρεμβαίνει, να μιλά αληθινά, να λέει τα πράγματα με το όνομά τους, χωρίς βολικές χαμαιλεώντιες υποκρισίες. Επίσης, να κρατά την συζήτηση πολιτισμένη αλλά με τα πιο σκληρά και οξυμένα επιχειρήματα, ιδιαίτερα όταν αντιμετωπίζει διαφθορείς της επιστημονικής σκέψης και της επιστημονικής δεοντολογίας. Να μπήγει το στοχαστικό μαχαίρι μέχρι το κόκαλο με δηκτικά επιχειρήματα όπως αξίζει στους δυναμιτιστές της επιστήμης του. Πρότυπα τέτοιας αξιοπρεπούς, τίμιας και ταυτόχρονα μεγαλοπρεπούς επιστημονικής στάσης είναι αναμφίβολα ο Παναγιώτης Κονδύλης. Ασφαλώς, ο αξιοπρεπής επιστήμονας δεν πρέπει να έχει αναστολές απλά και μόνο μια τέτοια σθεναρή, αξιοπρεπής και τίμια στάση ενοχλεί τον όχλο των εισβολέων του λειτουργήματος που αυτός επέλεξε να αφιερώσει την ζωή του. Ο γνήσιος ακαδημαϊκός δεν κλονίζεται από οχλοκρατικές περιρρέουσες συμβατικές σοφίες. Σε τελευταία ανάλυση, η ορθότητα σε τέτοιες συζητήσεις δεν είναι υπόθεση αριθμητικών πλειοψηφιών αλλά υπόθεση βάσιμων επιχειρημάτων. Να λοιπόν ένα καλό ερώτημα: Τι κάνει ένας ακαδημαϊκός όταν διαφθαρεί ηθικά και πνευματικά το οχυρό της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας στο οποίο ανήκει; Μιας και αυτό δεν εμπίπτει στην σφαίρα των εισαγγελικών αρμοδιοτήτων, η μάχη κατά της στοχαστικής διαφθοράς εξ αντικειμένου είναι ανελέητη. Η μάχη αν και περιορίζεται στο επίπεδο των επιχειρημάτων, απαιτείται εν τούτοις να αποκαλύπτει το ψεύδος και να αναδεικνύει την αλήθεια. Τέτοιες στάσεις όπως αυτές που περίγραψα στις γραμμές που προηγήθηκαν, σίγουρα ενοχλούν όσους δράστες δεν τηρούν πάγιους επιστημονικούς κώδικες και ακαδημαϊκές δεοντολογίες. Αναπόφευκτα, ιδιαίτερα όταν η πλάστιγγα ταλαντεύεται ενοχλεί επίσης τις ασθενείς, βολεμένες και ανασφαλείς ακαδημαϊκές ψυχές και γενικώς όλους ταλαντευόμενους φορείς ακαδημαϊκών τίτλων. Το πρόβλημα είναι πολύ βαθύ όταν πρόκειται για βολεμένους αγράμματους και ημιμαθείς που διαταράσσεται το βόλεμά τους όταν τα πράγματα λέγονται με το όνομά τους. Σ’ αυτή την περίπτωση χάνουν την ησυχία τους γιατί υποχρεώνονται να πάρουν θέση επί δεοντολογικών, επιστημονικών και επιστημολογικών θεμάτων. Όλο αυτό το αναπόφευκτο «περιφερειακό» τσούρμο ασθενών ψυχών, περιδεών αγράμματων και μίζερων χαρακτήρων αισθάνονται «παράνομοι», παρείσακτοι και υποχρεωμένοι να βρίσκονται σε μια διαρκή γλοιώδη ένταση. Περιδεείς σκέφτονται ασταμάτητα την επόμενη αναρριχητική κρίση για την εξέλιξή τους και τους κινδύνους που διατρέχει η διαρκής σχοινοβασία τους. Σκέφτονται ακόμη το πιθανό κόψιμό τους από προσοδοφόρες προπαγανδιστικές επιφυλλίδες και τις μωροφιλόδοξες προσδοκίες που αυτό συνεπάγεται και τον αποκλεισμό τους από τις συνάξεις του διεθνικού υποκόσμου και κάποια απτά υλικά συμφέροντα που αυτά συνεπάγονται. Έτσι έχουν τα πράγματα: Αν και κανείς νομιμοποιημένα μπορεί να προσβλέπει στην ιδεατή ακαδημαϊκή πολιτεία, η αλήθεια είναι ότι έτσι ήταν και έτσι θα συνεχίσει να είναι ο κόσμος. Αυτή η αδήριτη πραγματικότητα, όμως, δεν σημαίνει ότι αποτελεί εμπόδιο σε όποιον θέλει να μην περνά τις κόκκινες γραμμές της ακαδημαϊκών κωδίκων και της ακαδημαϊκής δεοντολογίας. Σε κάθε περίπτωση, τονίζω ξανά, για να παρέμβει ο ακαδημαϊκός σημαίνει ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, ότι αυτές οι κόκκινες γραμμές παραβιάστηκαν και μάλιστα μαζικά, Και όταν υπάρχει τέτοιο πρόβλημα, σημαίνει ότι αντιπαρατίθεται με άγρια θηρία και πως τσαρλατανιές, προπαγάνδες και επιστρατεύσεις σε ανελεύθερους, άνομους και εξωακαδημαϊκούς καταχρηστικούς σκοπούς πρέπει να αποκαλύπτονται και να στηλιτεύονται αλύπητα, ανελέητα και ασυμβίβαστα. Γιατί όχι, κάποια στιγμή ίσως είναι απολύτως αναγκαίο να δηλώνεται δημόσια και με παρρησία πως οι κοινωνικές επιστήμες ή θα είναι αμιγώς ακαδημαϊκή και αξιολογικά ουδέτερη ή, αυτό δεν συμβαίνει να πάψει να αντλεί σπάνιους κοινωνικούς πόρους. Αυτό γιατί από κοινωνικοπολιτικής άποψης είναι άκρως ανορθολογικό εάν και όταν άτομα που στην πραγματικότητα δεν είναι επιστήμονες αλλά προπαγανδιστές ιδιοτελών σκοπών κρύβονται στο οχυρό της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας, και παραμένουν εκτός κοινωνικοπολιτικών ελέγχων και εξισορροπήσεων, και αυτό παρά το γεγονός πως οι δραστηριότητές τους είναι πρωτίστως πολιτική και ελάχιστα ή διόλου επιστημονική.
6) Τέλος και όχι τελευταίο, χωρίς να εξαντλώ το θέμα, επισημαίνω ότι ο ακαδημαϊκός έχει χρέος να παρέμβει και για ένα ακόμη λόγο. Όταν θα πρέπει να υπερασπιστεί τα επιστημολογικά και μεθοδολογικά ιερά και όσια του λειτουργήματός του. Ο έμπειρος ακαδημαϊκός γνωρίζει ότι, ιδιαίτερα στις λεγόμενες κοινωνικές επιστήμες, η αντιπαράθεση με την ημιμάθεια, τις ανέντιμες διαστρεβλώσεις επιστημονικών όρων και την γκαιμπελική πλοκή όρων και εννοιών για να συναχθούν προαποφασισμένα πορίσματα ήταν και θα συνεχίσει να είναι ένα μεγάλο πρόβλημα στις κοινωνικές κυρίως επιστήμες. Συχνά ίσως κανείς είναι υποχρεωμένος λόγω λύπησης να συγχωρεί ή να αποστρέφει το βλέμμα του με αηδία όταν αμαθείς και ημιμαθείς αγωνιούν να επιβιώσουν ή να αναρριχηθούν αναμασώντας ασήμαντες ξενόγλωσσες θεωρήσεις ή κάνοντας πηδηματάκια –ή και άλματα– συλλογισμών και λογικών σφαλμάτων. Όλο αυτό το συμβατικό τσούρμο, όμως, αποθρασύνεται και καθίσταται επικίνδυνο, όταν τα θλιβερά του μέλη συντάσσονται και ανασυντάσσονται ανάλογα με το προς τα πού πάει το ρέμα. Όταν δηλαδή αντί ασκητικής επιστημονικής ζωής και αξιολογικής ελευθερίας γίνεται κανόνας και όχι εξαίρεση οι πολλοί να εκτροχιάζονται, κυριαρχεί όχι ο αντικειμενικός και σοβαρός επιστημονικός λόγος αλλά οι γλοιώδεις προπαγάνδες, οι άτιμες πολιτικές (επι)στρατεύσεις, οι ανορθολογικές ιδεολογικοπολιτικές εκλογικεύσεις και οι εξυπηρετικές και πολλά αμειβόμενες «μελέτες» «μοντέρνων», «κριτικών» και «μεταμοντέρνων» που πρόθυμα χρηματοδοτούν περιφερόμενοι παράγοντες του κοινωνικοπολιτικά ανεξέλεγκτου διεθνικού υποκόσμου. Μέσα σ’ αυτό τον βρώμικο ποταμό που βασικά καθιστά το ακαδημαϊκό λειτούργημα παρασιτική ενασχόληση και τα πανεπιστήμια πάρεργα ιδιοτελών ενασχολήσεων επιβλαβή για την κοινωνία, ρέουν πλέον ρυάκια αμαθών, ημιμαθών και καιροσκόπων. Για όσους παροικούν την πανεπιστημιακή Ιερουσαλήμ γνωρίζουν ότι τέτοια παρακμιακά φαινόμενα δεν είναι σπάνια στα πανεπιστήμια εδώ και έξω. Ο κάθε μεμονωμένος ακαδημαϊκός, αν και δεν μπορεί δονκιχωτικά να προσποιείται ότι είναι Ηρακλής που θα κάνει σκοπό της ζωής του το καθάρισμα του κάθε ακαδημαϊκού στάβλου, έχει εν τούτοις χρέος, όταν τουλάχιστον παραβιάζονται κάποιες κόκκινες γραμμές, να καταθέτει την άποψή του και να λέει τα πράγματα με το όνομά τους.
Π. Ήφαιστος
25.2.2007
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
1. Ακαδημαϊκή ανεξαρτησία: προνόμιο επιστημονικής προόδου ή προνόμιο ακαδημαϊκής αυθαιρεσίας;
Παναγιώτης Ήφαιστος – Panayiotis Ifestos
Καθηγητής – Professor
Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές, Έδρα Jean Monnet για την Ευρωπαϊκή Πολιτική Ολοκλήρωση
International Relations-Strategic Studies. Jean Monnet Chair European Political Integration
Πάντειον Παν/τήμιον, ifestos@panteion.gr, info@ifestos.edu.gr, www.ifestos.edu.gr 210-8975385
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Περιεχόμενα: 1. Εισαγωγή. 2. Επιστημονική πρόοδος ή επιστημονική παρακμή; 3. Αιτιολόγηση του προνομίου της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας και η ανάγκη διαρκούς αυτοκριτικής. 4. Ο φαύλος κύκλος παρακμής και υποβάθμισης των επιστημονικών δραστηριοτήτων. 5. «Όποιος έχει παράπονο ας προσφύγει στα διοικητικά δικαστήρια». 6. Ανάγκη ασφαλιστικών δικλείδων. 7. Συμπέρασμα όσον αφορά τις ακαδημαϊκές κρίσεις
----------------------------------------------------------------------------------------------
Αν και πιστεύω ότι με κάποιο ανάλογο τρόπο ισχύουν τα ίδια σε άλλους επιστημονικούς κλάδους, οι σκέψεις που ακολουθούν αναφέρονται στις κοινωνικές επιστήμες και πιο συγκεκριμένα στο ολισθηρό γνωστικό πεδίο των διεθνών σχέσεων την επιστημονική εξέλιξη του οποίου επιχείρησα να εξετάσω στην τελευταία μου μονογραφία (Οι διεθνείς σχέσεις ως αντικείμενο επιστημονικής μελέτης στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, διαδρομή, αντικείμενο, περιεχόμενο και γνωσιολογικό υπόβαθρο (Εκδόσεις Ποιότητα, Αθήνα 2004, 3η έκδοση - http://www.ifestos.edu.gr/7.htm). Αυτή η μονογραφία εμπεριέχει εκτενέστερη ανάλυση του ίδιου ζητήματος καθώς και σύνδεσή του με μεθοδολογικά, επιστημολογικά και επιστημονικά ζητήματα της ανάλυσης των διεθνών σχέσεων ως κλάδου των κοινωνικών επιστημών. Τα επιστημονικά, δεοντολογικά και επιστημολογικά ζητήματα που θίγονται εδώ θα αναλυθούν εκτενέστερα σε εξειδικευμένη μονογραφία που θα δημοσιευτεί σύντομα. Στις γραμμές που ακολουθούν, το ενδιαφέρον εστιάζεται στα ζητήματα ακαδημαϊκής τάξης και ακαδημαϊκής δεοντολογίας που συχνά τίθενται όταν οι πανεπιστημιακοί ως μέλη των Γενικών Συνελεύσεων ή ως μέλη των εκλεκτορικών σωμάτων είναι υποχρεωμένοι να εκφράζουν επιστημονικές εκτιμήσεις οι οποίες επιβάλλεται να είναι συμβατές με το πνεύμα και το γράμμα του νόμου. Το προνόμιο της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας, υποστηρίζεται πιο κάτω, δίνεται στους πανεπιστημιακούς, μεταξύ άλλων, για να εκπληρώνουν αυτό τον σκοπό.
2. «Ακαδημαϊκή ανεξαρτησία»: επιστημονική πρόοδος ή επιστημονική παρακμή;
Το αντίστοιχο του εξευτελισμού-απαξίωσης ενός ατόμου στην κοινωνική του ζωή είναι στον ακαδημαϊκό χώρο ο μη αξιοκρατικός διορισμός σε καθηγητική θέση σ’ ένα Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα. Ακόμη και αν οι ίδιος δεν ευθύνεται, αυτή η αφετηριακή απαξίωση θα τον κατατρύχει, θα τον υπονομεύει συνειδησιακά, θα τον εκθέτει σε κακόπιστα σχόλια και θα τον καθιστά οιονεί αναρριχητή και εν τέλει αχθοφόρο της ακαδημαϊκής ιδιότητας. Εκτός και αν ο υποψήφιος κατευθύνει τις Γενικές Συνελεύσεις και τα εκλεκτορικά σώματα, κάτι βεβαίως ασύνηθες και ίσως απίθανο, την ευθύνη για την νομιμότητα των διαδικασιών εκλογής ενός μέλους ΔΕΠ στα Ανώτατα Ιδρύματα έχουν οι Γενικές Συνελεύσεις και τα εκλεκτορικά σώματα που αυτές ορίζουν. Αυτή η ευθύνη έχει δύο σκέλη.
Το πρώτο σκέλος αφορά την νομιμότητα των διαδικασιών και σχετίζεται κυρίως με το γράμμα του νόμου αναφορικά με μια σειρά δεσμευτικών κριτηρίων διαδικαστικής μορφής και επιστημονικής αρμοδιότητας των εκλεκτόρων όπως αυτή προκύπτει από τις διατυπώσεις του γνωστικού τους αντικειμένου ως μέλη ΔΕΠ και του γνωστικού αντικειμένου του Τμήματος και του Τομέα στον οποίο ανήκουν.
Το δεύτερο σκέλος αφορά την έκφραση επιστημονικών εκτιμήσεων των μελών των Γενικών Συνελεύσεων και των εκλεκτορικών σωμάτων, κατά κύριο λόγο α) όταν ορίζονται τα γνωστικά αντικείμενα μιας υπό προκήρυξη θέσης, β) όταν επιλέγονται οι εκλέκτορες με βάση την επιστημονική αρμοδιότητά τους, γ) όταν οι εκλέκτορες αυτοί ορίζουν την εισηγητική επιτροπή, δ) όταν οι εισηγητές αξιολογούν τα έργα των υποψηφίων και συντάσσουν το πόρισμα και ε) όταν οι εκλέκτορες κρίνουν τα έργα αυτά ή άλλα ζητήματα που ανακύπτουν κατά την διάρκεια της κρίσης. Όταν οι ακαδημαϊκοί εκτελούν τα καθήκοντά τους στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται απόλυτος σεβασμός του πνεύματος του νόμου.
Ακριβώς, για να μπορούν να λειτουργούν ελεύθερα, αδέσμευτα και ανεπηρέαστα οι ακαδημαϊκοί προικίζονται με το προνόμιο της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας. Αναμφίβολα, είναι ορθό πως το προνόμιο της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας είναι αναγκαία και μη εξαιρετέα συνθήκη επιστημονικά αδέσμευτης και αξιολογικά ελεύθερης άσκησης των καθηκόντων μιας επιστημονικής κοινότητας. Όμως, τυχόν κατάχρησή του ακυρώνει τους σκοπούς και την αποστολή αυτού του προνομίου.
Για αποφευχθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο το πνεύμα και το γράμμα του νόμου απαιτεί από την ακαδημαϊκή κοινότητα χρηστοήθεις συμπεριφορές και στάσεις. Αντίθετες συμπεριφορές και στάσεις ενέχουν βαθύτατες προεκτάσεις για κάθε ενδιαφερόμενο: την κοινωνία, τους φοιτητές και την υπόλοιπη ακαδημαϊκή κοινότητα. Εάν και όταν τα μέλη μιας ακαδημαϊκής κοινότητας εκμεταλλεύονται το προνόμιο της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας για να αυθαιρετούν όταν εκφράζουν επιστημονικές κρίσεις και εκτιμήσεις παύουν να είναι μια κοινότητα πνευματικών ανθρώπων και μετατρέπονται σε αποκρουστική εστία πνευματικής μόλυνσης που διαχέει δύσοσμα αέρια οι αναθυμιάσεις των οποίων προκαλούν ασφυξία σε κάθε στοιχειωδώς αξιοπρεπή άνθρωπο. Η «πνευματική δυσοσμία» και τα συνεπακόλουθα προβλήματα αισθητικής, όμως, δεν είναι η μόνη συνέπεια. Η κυριότερη συνέπεια είναι η εξώθηση μιας επιστημονικής κοινότητας στην επιστημονική παρακμή, η οποία πέραν ενός σημείου ενέχει βαθύτατες προεκτάσεις για την κοινωνία (και όσον αφορά την ανάλυση των διεθνών σχέσεων για τις διακρατικές σχέσεις).
Έτσι, η παρακμή ενός ακαδημαϊκού χώρου και η κυριαρχία αυθαίρετων συμπεριφορών θα μπορούσε να στιγματίσει την Ανώτατη Παιδεία για πολλές δεκαετίες. Για παράδειγμα, είναι δυνατό να ιδρύονται Πανεπιστημιακά Τμήματα χωρίς επιστημονικό ορθολογισμό, να ορίζονται «φωτογραφικά» γνωστικά αντικείμενα καθηγητικών θέσεων μπροστά στα οποία θα ασφυκτιά ακόμη και η απλή λογική, να ορίζονται μαθήματα που αποβλακώνουν τους φοιτητές, να αναπαράγεται και να βαθαίνει η παρακμή με επιστημονικά αυθαίρετο διορισμό σε θέσεις ΔΕΠ ομοϊδεατών, φίλων και συγγενών, ή ακόμη και να καλλιεργούνται ανελεύθερες-φασ